image001-19

Συναισθηματική νοημοσυνη

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

(EMOTIONAL INTELLIGENCE)

“H ΕΞΥΠΝΗ ΚΑΡΔΙΑ”

image001-19

“Είναι μόνο η καρδιά
που μπορεί να δει τα
αληθή, η ουσία δεν είναι
ορατή στο γυμνό μάτι”

Antoine de Saint-Exupery

Έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε ότι το «IQ» (Intelligence Quotient) ή αλλιώς «Πηλίκο Διανοητικής Ευφυΐας» είναι η καλύτερη «μεζούρα» μέτρησης, της ανθρώπινης δυνητικότητας. Τα τελευταία 20 χρόνια, μελετητές ανακάλυψαν ότι αυτό δεν είναι ένα αποδεκτό γεγονός αφού στην πραγματικότητα, το «Πηλίκο της Συναισθηματικής Νοημοσύνης» (“Emotional intelligence Quotient”) ήEI, ή EQ μπορεί να είναι πιο αξιόπιστος δείκτης της μελλοντικής επιτυχίας ενός ανθρώπου. Ο ψυχολόγος Daniel Goleman στο πολυσυζητημένο βιβλίο του «η συναισθηματική νοημοσύνη» γιατί το ΕQ είναι πιο σημαντικό από το ΙQ, (1995), υποστηρίζει ότι η συναισθηματική νοημοσύνη, είναι πιο σημαντική. Στο βιβλίο αυτό ο Goleman προσπαθεί να εξηγήσει γιατί τόσοι άνθρωποι με υψηλό IQ καταλήγουν να εργάζονται για ανθρώπους με μέτριο IQ και σχολιάζει ότι η απήχηση του στο ευρύ κοινό, μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι “επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι άνθρωποι μπορούν να είναι έξυπνοι με τρόπο ανεξάρτητο από βαθμολογία IQ”. Οι ρίζες της συναισθηματικής νοημοσύνης ανάγονται στην έννοια της κοινωνικής νοημοσύνης που ανάφερε ο Thorndike το 1920, αλλά κυρίως στον ψυχολόγο Howard Gardner που το 1983 πρότεινε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης. Η θεωρία τη συναισθηματικής νοημοσύνης έγινε γνωστή από τον Daniel Goleman, δημοσιογράφο και ψυχολόγο στο πανεπιστήμιο του Χαρβαρντ.

 

 

Τι είναι όμως η συναισθηματική νοημοσύνη;

image002-19Ας προσεγγίσουμε το θέμα από την πλευρά μιας μικρής πραγματικής ιστορίας.

Η διοίκηση σε ένα τμήμα ειδήσεων του BBC με 200 υπαλλήλους, αποφάσισε ότι το τμήμα αυτό πρέπει να κλείσει. Έτσι έστειλαν ένα στέλεχος για να ανακοινώσει τη διάλυση του τμήματος.

Το ανώτερο στέλεχος επαίνεσε τους εργαζομένους για τις επιτυχίες τους έναντι των ανταγωνιστών τους και τους ευχαρίστησε για τη συνεργασία τους. Στο τέλος ανάφερε ότι μόλις είχε επιστρέψει από ένα ταξίδι από τις Κάννες και ήτανε αρκετά κουρασμένος.

Η είδηση της διάλυσης και η αυτάρεσκη συμπεριφορά του υπαλλήλου προκάλεσε οργή και αγανάκτηση.

Η ατμόσφαιρα έγινε απειλητική και ο υπάλληλος χρειάστηκε «μπράβους» για να φύγει σώος.

Την επομένη επισκέφθηκε την ίδια ομάδα εργαζομένων ένα άλλο στέλεχος της εταιρείας.

Τους μίλησε από καρδιάς για τη σημασία της δημοσιογραφίας και για το όραμα που ώθησε όλους να μπουν σε αυτό το επάγγελμα. Τόνισε ότι κανείς δεν μπαίνει σε αυτό το επάγγελμα για να πλουτίσει και ότι πάντοτε το επάγγελμα τους επηρεαζόταν από σκαμπανεβάσματα της οικονομικής κατάστασης. Επικαλέσθηκε το πάθος, την αφοσίωση και την αγάπη των δημοσιογράφων για τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Τόνισε ότι κατανοεί τα συναισθήματα τους και ότι σίγουρα νιώθουν απογοητευμένοι. Τέλος ευχήθηκε σε όλους καλή επιτυχία στη συνέχεια της καριέρας τους.

Όταν σταμάτησε να μιλά, …

Οι εργαζόμενοι τον χειροκρότησαν…

Τι είναι τελικά αυτό που έκανε τους ίδιους ανθρώπους να συμπεριφερθούν εντελώς διαφορετικά, στη δεύτερη συνάντηση; Η απάντηση είναι απλή. Το δεύτερο στέλεχος τους μίλησε από καρδιάς …

Ας δούμε όμως πως οι ψυχολόγοι οριοθετούν τη «Συναισθηματική Νοημοσύνη»:

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του κάθε ανθρώπου αλλά και νοητική ικανότητα, την οποία το άτομο κληρονομεί από το γενετικό υλικό των γονιών του και την διδάσκεται την εξελίσσει και την αναπτύσσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

«Η συναισθηματική νοημοσύνη περικλείει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κάποιος με ακρίβεια, να εκτιμά και να εκφράζει το συναίσθημα, να έχει την ικανότητα να αναδύει και να γεννά συναισθήματα όταν αυτά βοηθούν τη σκέψη, να καταλαβαίνει το συναίσθημα και τη συναισθηματική γνώση και να μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματα του, ώστε να προωθεί τη συναισθηματική και διανοητική ανάπτυξη».

Πιο απλά η συναισθηματική νοημοσύνη καθορίζει τον βαθμό στον οποίο ένα άτομο:

image003-19image004-19προσαρμόζεται εύκολα στο περιβάλλον
κατανοεί τα συναισθήματα και τα κίνητρα των άλλων
μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματα του
μπορεί να εργάζεται κάτω από πίεση
δεν τα παρατάει όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες
μπορεί να συνεργάζεται με άλλους για την επίτευξη ενός στόχου
μπορεί να εμπνέει και να ηγείται
έχει ισχυρά κίνητρα
κάνει σωστή ιεράρχηση στόχων και αναγκών
εστιάζει την προσοχή του
αποφεύγει τα λάθη
είναι ευσυνείδητο
γνωρίζει να διαχειρίζεται τις διαφωνίες
είναι αισιόδοξο
είναι ικανό στην επικοινωνία και στην δημιουργία δεσμών
έχει ικανότητα πειθούς.

Ο Γκαίτε είχε πει τα εξής: «είμαστε σχηματοποιημένοι και διαμορφωμένοι από αυτά που αγαπάμε»,και πιθανά η ευφυΐα είναι ένα «καλούπι» δοσμένο από την καρδιά. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι μια ουσιαστική κατανόηση των όσων μαθαίνουμε.

Ο Αριστοτέλης στα «Ηθικά Νικομάχεια» αναφέρει ότι είναι σπάνιο χάρισμα να μπορούμε να υπερισχύουμε στη συναισθηματική μας παρόρμηση, να έχουμε δηλαδή τη σπάνια ικανότητα να θυμώνουμε με το σωστό πρόσωπο, στο σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με το σωστό τρόπο.

 

Ο δείκτης συναισθηματικής νοημοσύνης (e.q.) είναι ένα μέτρο της συναισθηματικής μας ευφυΐας ή της ικανότητας μας να χρησιμοποιούμε τα συναισθήματα και τις γνωστικές μας ικανότητες στην καθημερινή μας ζωή. Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει, χωρίς όμως να περιορίζεται στην εναίσθηση, διαίσθηση, δημιουργικότητα, ευκαμψία, προσαρμοστικότητα, έλεγχο του άγχους, αρχηγική ικανότητα, ακεραιότητα, αυθεντικότητα, ενδοπροσωπικές και διαπροσωπικές δεξιότητες.

Η συναισθηματική νοημοσύνη αναφέρεται στην ικανότητα να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας και να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά με αυτά.

Μερικές πλευρές της συναισθηματικής νοημοσύνης μπορούν να μετρηθούν. Ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο δείκτης συναισθηματικής νοημοσύνης όπως υπάρχει για τη διανοητική νοημοσύνη. Ενώ τι I.Q. μετρά συγκεκριμένες καταστάσεις, το E.Q. είναι το μέτρο χρήσης των συναισθημάτων και των γνωστικών μας ικανοτήτων. Ουσιαστικά η συναισθηματική νοημοσύνη έχει περισσότερο να κάνει με την επιτυχία και την ευτυχία στη ζωή

Διάσημοι επιστήμονες έχουν πει ότι οι ανακαλύψεις τους αποτελούν ,απλά, αποκαλύψεις των μυστικιστών του παρελθόντος. Ακόμα και ο αλαζονικά σκεπτόμενος Φρόυντ έγραψε, “όπου κι αν πάω , βρίσκω έναν ποιητή που έχει πάει εκεί πριν από εμένα”. Οι ποιητές και οι μυστικιστές γνώριζαν από πάντα ότι η αληθινή ευφυΐα είναι μια ευλογία του μυαλού και της καρδιάς, της σκέψης και του αισθήματος.

Όπως σημειώνει στον επίλογο της η μεταφράστρια του βιβλίου του Goleman «συναισθηματική νοημοσύνη» στην Ελληνική γλώσσα, ο καθένας μας μπορεί να επαναπροσδιορίσει τη συμπεριφορά του και τη στάση του στη ζωή, είτε την οικογενειακή (ως γονιός ή ως σύντροφος) είτε την επαγγελματική και κοινωνική γενικότερα. Καταργώντας την αποκλειστικότητα της ψυχρής λογικής των αριθμών και των δεικτών νοημοσύνης, η ζωή μας μπορεί και αξίζει να γίνει καλύτερη.

Και συμπληρώνει ο Ψυχίατρος Ιωάννης Νέστορος

Ίσως αυτό που χαρακτηρίζει τον «ανώτερο πνευματικά» άνθρωπο, να μην είναι τόσο ο τρόπος σκέψης, αλλά ο πλούτος του συναισθηματικού του κόσμου.

Σάββας Θεοδοσίου

Εκπαιδευτικός

Πηγές :

“Η συναισθηματική νοημοσύνη” γιατί το EQ είναι πιο σημαντικό από το IQ – Daniel Goleman

Esoterica.gr.

Pacific.jour.auth.gr.

geroskipou

This information box about the author only appears if the author has biographical information. Otherwise there is not author box shown. Follow YOOtheme on Twitter or read the blog.

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule