image001-12

Ο ύπνος

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Ο ύπνος, η συμπεριφορά και η σχολική απόδοση

Ευθυμία Λεμονιάτη

Εκπαιδευτικός

Ο ύπνος είναι μία σημαντική φυσιολογική διαδικασία αναζωογόνησης του οργανισμού, που επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα και τη σωματική και διανοητική υγεία του ανθρώπου. Είναι σημαντικός image001-12γιατί δίνεται η ευκαιρία στο σώμα να ξεκουραστεί από την κούραση της ημέρας. Εκτός από αυτό, ο ύπνος είναι κάτι σαν μίνι-διακοπές για τον εγκέφαλο αφού έχει την ευκαιρία να επεξεργαστεί όλες τις πληροφορίες που του έδωσες κατά τη διάρκεια της ημέρας, να φυλάξει στη μνήμη τις χρήσιμες και να “πετάξει” τις άχρηστες.

Μολονότι είναι αυτονόητο, αξίζει να σημειωθεί ότι περνάμε περίπου το ένα τρίτο της ζωής μας κοιμώμενοι. Η «ποσότητα», τώρα του ύπνου που χρειάζονται οι άνθρωποι διαφέρει από άτομο σε άτομο και εξαρτάται από έναν αριθμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας, της γενετικής προδιάθεσης, της άσκησης, των καθημερινών δραστηριοτήτων και της ποιότητας του ύπνου. Η σύσταση ότι χρειαζόμαστε οκτώ ώρες ύπνου τη νύχτα ώστε να λειτουργούμε σωστά τις υπόλοιπες ώρες δεν ισχύει για όλους. Γενικά, εάν όταν ξυπνάμε αισθανόμαστε ανανεωμένοι και δε νιώθουμε νύστα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ο ύπνος μας είναι επαρκής. Τα μωρά, οι ηλικιωμένοι και οι έγκυες γυναίκες ενδέχεται να χρειάζονται περισσότερο ύπνο από το μέσο όρο. Οι έφηβοι χρειάζονται τουλάχιστον 8 έως 9,5 ώρες ύπνου κάθε νύχτα, τα παιδιά 10 έως 12 χρονών τουλάχιστον 9 ώρες και τα παιδιά 6 έως 9 χρονών τουλάχιστον 10 ώρες. Προβάλλεται το επιχείρημα ότι 1 ή 2 ώρες ύπνου λιγότερο δεν είναι σημαντική απώλεια. Αυτό είναι λάθος. Έστω και μία ώρα ύπνου πιο λίγη από το σύνολο ωρών ύπνου που χρειάζονται, έχει επιπτώσεις. Η επανάληψη της απώλειας δημιουργεί συσσωρευμένη έλλειψη ύπνου και τις συνέπειες θα τις πληρώσει το παιδί. Άρα ο ύπνος είναι τόσο σημαντικός για μας όσο είναι το φαγητό και ο αθλητισμός. image002-12Μάλιστα, ένα άτομο μπορεί να αντέξει περισσότερες ημέρες χωρίς φαγητό παρά χωρίς ύπνο!

Πώς όμως επιδρά ο ύπνος στη συμπεριφορά των παιδιών και πώς επηρεάζει τη σχολική τους απόδοση; Πολλοί έφηβοι ξενυχτούν μπροστά στο κομπιούτερ ή την τηλεόραση, αλλάζουν το βιολογικό τους ρυθμό και κάνουν τη νύχτα μέρα. Αυτό είναι μια συμπεριφορά που σχετίζεται περισσότερο με την επιθυμία τους για ιδιωτικό χώρο και χρόνο και για να τονίσουν τη διαφορετικότητά τους από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.

Στην εφηβεία, εποχή μεγάλων σωματικών και ψυχολογικών αλλαγών, βλέπουμε είτε συμπτώματα εκρηκτικής συμπεριφοράς ή απόσυρση. Για πολλούς εφήβους υπάρχει έντονη ψυχική ανάγκη να κάνουν τη δική τους σιωπηλή επανάσταση ώστε να δείξουν στους γονείς του ότι οι ίδιοι είναι κύριοι του εαυτού τους και διαχωρίζουν τη θέση και τις συνήθειές τους από αυτές των ενηλίκων.
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές συμπεριφορές σιωπηλής επανάστασης των εφήβων είναι το να κοιμούνται πολύ αργά το βράδυ και να χρησιμοποιούν αυτές τις νυχτερινές ώρες για δικές τους δραστηριότητες. Έτσι, στην περίπτωση αυτή ο έφηβος επιλέγει να μην κοιμηθεί, ενώ αν έπεφτε για ύπνο δε θα είχε καμία δυσκολία στο να αποκοιμηθεί.

image003-12Η στέρηση του ύπνου λοιπόν είναι συχνό πρόβλημα σε παιδιά και έφηβους. Στο σχολείο, ένα σημαντικό ποσοστό μαθητών έχει τάση υπνηλίας λόγω του ότι δεν κοιμούνται ικανοποιητικά τη νύκτα. Τα παιδιά που παρουσιάζουν στέρηση ύπνου δυσκολεύονται να ξυπνήσουν το πρωί, έχουν κακή διάθεση, είναι ευερέθιστα, νευρικά, καταθλιπτικά, υπερκινητικά, έχουν τάση υπνηλίας κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, μείωση της προσοχής, προβλήματα συγκέντρωσης, μείωση των δυνατοτήτων της μνήμης, δυσκολίες μάθησης, μείωση της σχολικής απόδοσης και υπάρχει αυξημένος κίνδυνος ατυχημάτων κάθε μορφής, καθώς και προβλήματα συμπεριφοράς. Τέλος πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η στέρηση ύπνου αυξάνει την ορμόνη της όρεξης και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για υπερβολικό βάρος σώματος και παχυσαρκία.

 

image004-12Είναι σημαντικό άρα οι γονείς να γνωρίζουν τη σημασία που έχει ο καλός ύπνος για τη σωματική και ψυχική ανάπτυξη των παιδιών τους, την κοινωνικότητα, τη συμπεριφορά και τις επιτυχίες στο σχολείο. Οι γονείς δεν πρέπει να αμελούν να τους μιλούν για τις καθοριστικές επιδράσεις του ύπνου στη ζωή τους. Εκτός από αυτό είναι καλό να ορίζουν μια ώρα στην οποία τα παιδιά πρέπει κάθε βράδυ να πηγαίνουν στο κρεβάτι τους για ύπνο. Πριν από αυτή, να αποφεύγονται οι υπερβολικοί ερεθισμοί, τα διεγερτικά ροφήματα, η τηλεόραση ή δραστηριότητες που διεγείρουν ή φοβίζουν. Χρειάζεται πριν την ώρα ύπνου, χαλάρωση και ησυχία που επιτρέπουν στα παιδιά να αποκοιμούνται εύκολα. Το ήρεμο οικογενειακό περιβάλλον, η σωματική άσκηση την ημέρα, η διατήρηση κανονικού βάρους σώματος και ένα ποτήρι ζεστό γάλα πριν το κρεβάτι βοηθούν τα παιδιά να αποκοιμηθούν και να απολαμβάνουν μια καλή ποιότητα ύπνου. Δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η καλή ποιότητα και ο ικανοποιητικός αριθμός ωρών ύπνου είναι σημαντικά για τη σωματική και ψυχική υγεία και την επιτυχία του μαθητή στο σχολείο.

Τελειώνοντας θα ήθελα να σας αναφέρωορισμένες βασικές συμβουλές που προσφέρει η Αμερικανική Ακαδημία της Ιατρικής του Ύπνου (American Academy of Sleep Medicine) ώστε να αποκτήσουν οι έφηβοι σωστές συνήθειες ύπνου:

image001-12 Στοχεύστε σε εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ. Κοιμηθείτε αρκετά ώστε την επόμενη ημέρα να αισθάνεστε ξεκούραστοι και αναζωογονημένοι

image001-12 Προσπαθήστε να χαλαρώσετε πριν τον βραδινό ύπνο. Αποφύγετε έντονη μελέτη, καυγάδες και γυμναστική. Ακόμα και video games και τα παιχνίδια στο κομπιούτερ μπορεί τελικά να προκαλέσουν περισσότερη εγρήγορση και όχι χαλάρωση, όπως πολλοί πιστεύουν.

image001-12 Αποφύγετε τα έντονα φώτα. Το σκοτάδι δίνει σήμα στον εγκέφαλο και το σώμα ότι ήρθε η ώρα του

ύπνου.

image001-12 Το πρωί αξιοποιήστε το φως της ημέρας ώστε να επαναρυθμίσετε το βιολογικό σας ρολόι για την

επόμενη νύχτα και αν είναι δυνατό κάντε άσκηση το πρωί.

image001-12 Προσπαθήστε να αναπληρώσετε τον ύπνο που χάσατε. Λίγη ώρα μεσημεριανού ύπνου είναι ένα καλό

συμπλήρωμα ή το να κοιμάται κανείς αργά το πρωί τα σαββατοκύριακα.

image001-12 Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή σε δύο σημεία: όταν κανείς κοιμάται αργά τις αργίες, θα πρέπει να

κοιμηθεί μόνο 2-3 ώρες πιο αργή από τη συνηθισμένη ώρα ξυπνήματος που έχει τις καθημερινές, ώστε

να μην απορυθμίσει τον φυσιολογικό του ρυθμό. Ακόμα, χρειάζεται προσοχή ώστε ο μεσημεριανός

ύπνος να γίνεται πραγματικά το μεσημέρι και όχι το απόγευμα, γιατί αυτό μπορεί να εμποδίσει το

βραδινό ύπνο.

image001-12 Αποφύγετε τα διεγερτικά (καφεΐνη, αναψυκτικά τύπου κόλα) τις απογευματινές ώρες.

Βιβλιογραφία:

http://www.fisher-price.com/gr/parentingsolutions/article_view.asp?articleid

www.medlook.net

http://blogs.sch.gr/arganasta/2009/03/21/

http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=145822

Article Hits: {hits}316{/hits}

geroskipou

This information box about the author only appears if the author has biographical information. Otherwise there is not author box shown. Follow YOOtheme on Twitter or read the blog.

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule