family-jumping-1

Γονείς φορέας πρόληψης

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Οι γονείς ως φορέας πρόληψης ενάντια στη χρήση ουσιών εξάρτησηςfamily-jumping-1

Αναμφίβολα τα παιδιά, οι έφηβοι και οι νέοι σήμερα, αντιμετωπίζουν πολλούς κίνδυνους μέσα στις σύγχρονες κοινωνίες όπου μεγαλώνουν. Ο μεγαλύτερος ίσως κίνδυνος τον οποίο αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν είναι οι ουσίες εξάρτησης ή αλλιώς τα ναρκωτικά. Γιατί όμως η χρήση ουσιών εξάρτησης να αποτελεί μια σύγχρονη μάστιγα και τι μπορούν να κάνουν οι γονείς ως φορείς πρόληψης για το πρόβλημα αυτό;

family-hugging-1Είναι πλέον γεγονός ότι η δομή της κυπριακής οικογένειας έχει αλλάξει αισθητά. Οι υποχρεώσεις τόσο των γονέων όσο και των παιδιών έχουν αυξηθεί και σχεδόν όλες οι ανθρώπινες καθημερινές δραστηριότητες διέπονται από συνθήκες άγχους και ανταγωνισμού. Παράλληλα το γεγονός της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνολογίας συνέβαλε στη μείωση του ελεύθερου χρόνου των γονιών και των παιδιών και στη μείωση του χρόνου της υγιούς επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια. Ένα από τα δυσάρεστα αποτελέσματα της κατάστασης αυτής είναι η αναζήτηση διεξόδων και η χρήση νόμιμων και παράνομων ουσιών εξάρτησης.

Καθώς η σύγχρονη κοινωνία βρίσκεται σε ένα μεταβατικό στάδιο ως προς τις ηθικές αξίες και τις κοινωνικές σταθερές, οι ενδοοικογενειακές συγκρούσεις γίνονται όλο και συχνότερες. Τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με διάφορα ερωτήματα, συχνά αναπάντητα, ή με διλλήματα το κενό των οποίων πιθανόν να θεωρού ότι καλύπτουν οι διάφορες μορφές εξαρτήσεων.

Η χρήση ουσιών εξάρτησης έχει σοβαρές επιπτώσεις στα άτομα, στις οικογένειες, στα σχολεία και στην κοινωνία γενικότερα. Συγκεκριμένα, η χρήση όλων των παράνομων ουσιών όπως επίσης και η κακή χρήση των εθιστικών ουσιών που επιτρέπονται (αλκοόλ, καπνός και άλλες), σήμερα πρέπει να θεωρούνται προβλήματα εθισμού και εξάρτησης.

Η αντιμετώπιση των προκλήσεων και των κινδύνων αυτών προτού ακόμη καταστούν πλέον προβλήματα, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ως επακόλουθο, τα τελευταία χρόνια, όλοι οι φορείς επικεντρώνονται σε σχεδιασμό και ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης ενάντια στις εξαρτησιογόνες ουσίες.

Είναι πλέον γνωστό και κοινά αποδεκτό, ότι ο αγώνας ενάντια σε κάθε δυσάρεστο κοινωνικό φαινόμενο που επιδρά αρνητικά στον ψυχισμό, το πνεύμα και τη βιολογική υπόσταση – των νέων ιδιαίτερα – ανθρώπων, αποδίδει καλύτερα εάν προσλάβει τη μορφή της πρόληψης.

Η πρόληψη έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου κατά τα τελευταία χρόνια. Πολλές προληπτικές μέθοδοι ενάντια στις ουσίες εξάρτησης δοκιμάζονται πρώτα σε περιορισμένες πραγματικές καταστάσεις, σε μικρότερα σύνολα και στη συνέχεια εάν ικανοποιούν, εφαρμόζονται σε ευρεία κλίμακα στην κοινωνία.

Είναι πια αυτονόητο ότι η πρωτογενής πρόληψη συμβάλλει στην αναγνώριση, ανάπτυξη και ενίσχυση σε μικρότερες ηλικίες όλων των παραγόντων που σχετίζονται με τη σωματική, κοινωνική και ψυχική υγεία του νεαρού ατόμου. Έτσι σε καταστάσεις όπου διαφαίνεται ότι ο κίνδυνος για μελλοντική χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι μεγάλος, η πρωτογενής πρόληψη επιτρέπει τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης έγκαιρα έτσι ώστε να  αποτραπεί ο κίνδυνος χρήσης ουσιών εξάρτησης. Επίσης στο σχεδιασμό, ανάπτυξη και εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης μπορούν να εμπλακούν γονείς, εκπαιδευτικοί και άλλοι παράγοντες σε ένα κοινωνικό σύνολο.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι γονείς μπορούν να διαδραματίσουν έναν βαρυσήμαντο ρόλο στη διαδικασία της πρωτογενούς πρόληψης. Εξάλλου υπάρχουν εξειδικευμένα προγράμματα πρόληψης που απευθύνονται στην οικογένεια και εστιάζονται στις σχέσεις των μελών της οικογένειας, στη δημιουργία καναλιών επικοινωνίας μεταξύ γονέων και παιδιών, στην αντιμετώπιση προβληματικών καταστάσεων στην οικογένεια και κυρίως στην ενδυνάμωση των σχέσεων και δεσμών μεταξύ των μελών της οικογένειας.

Οι γονείς ως προληπτικός φορέας πρέπει αρχικά να διακατέχονται από αμοιβαία  παραδοχή και συνεννόηση όσον αφορά τα θέματα της οικογένεια γενικότερα και των παιδιών ειδικότερα. Αν οι απόψεις, τακτικές και family-χειρισμοί των γονέων διαφέρουν ή αποκλίνουν αισθητά τότε το παιδί χάνει την ασφάλεια και νιώθει ότι δεν υπάρχει σταθερότητα και συνέπεια στην οικογένειά του. Αν όμως το παιδί αισθάνεται ότι υπάρχει διάλογος και σωστή επικοινωνία ανάμεσα στους γονείς και τα μέλη της οικογένειας τότε νιώθει σιγουριά για να εκφραστεί ελεύθερα, να διατυπώσει απορίες και να παραδεχτεί πιθανά του λάθη.  

Η διαφώτιση, ενημέρωση και εκπαίδευση των γονιών για θέματα που έχουν σχέση με τις ουσίες εξάρτησης βοηθά τους γονείς να γνωρίζουν καλύτερα το πρόβλημα. Έτσι μπορούν να ανοίγουν σχετικές συζητήσεις με τα παιδιά τους, να τους μιλούν για θέματα σχετικά με ουσίες εξάρτησης παίρνοντας αφορμή από θέματα ειδήσεων, σχολικών διαλέξεων, κατάληξης ενός εφηβικού πάρτυ, κ.α. Αξίζει να τονιστεί ότι η ενημέρωση αυτή πρέπει να γίνεται από τους σωστούς φορείς έτσι ώστε σε συζητήσεις με το παιδί τους οι γονείς να είναι σε θέση να ενημερώσουν με επιχειρήματα για τις ουσίες και τις επιδράσεις τους. Γιατί διαφορετικά μπορεί να περιπέσουν στη λάθος τακτική του εκφοβισμό και της τρομολογίας.

Οι γονείς μπορεί να αποτελέσουν βασικούς πυλώνες για την πρόληψη του προβλήματος των ουσιών εξάρτησης αν αντιληφθούν ότι είναι σημαντικό να έχουν καλή σχέση με τα παιδιά τους και να ενδυναμώνουν τις αξίες στις οποίες στηρίζεται η οικογένεια. Οι υγιείς συνήθειες (διατροφή, άσκηση, ψυχαγωγία) και το σωστό σύστημα αξιών στην οικογένεια ενισχύει την αυτοεκτίμηση και την εμπιστοσύνη των παιδιών και δυναμώνει τους δεσμούς γονιών-παιδιών. Αν ένα παιδί νιώθει ότι οι γονείς του το αποδέχονται και επικεντρώνονται στα θετικά του σημεία τότε ενισχύεται η διαφορετικότητά του και ενδυναμώνεται η αντίσταση του για να πει «Όχι» στις ουσίες εξάρτησης.

Είναι βέβαια φυσικό οι γονείς να αναγνωρίζουν ότι σήμερα υπάρχει μεγάλη δυσκολία αντίστασης στους συνομηλίκους, τη μόδα ή την περιέργεια. Γι’ αυτό πρέπει να είναι οπλισμένοι με υπομονή, να δρουν ως θετικά πρότυπα στα παιδιά τους και να θέτουν σαφή όρια και σωστές μεθόδους πειθαρχίας.

Αν οι γονείς συνεργαστούν πρώτιστα μεταξύ τους και στη συνέχεια με το παιδί τους τότε είναι εφικτό η οικογένεια να λειτουργήσει ως φορέας πρόληψης ενάντια στις ουσίες εξάρτησης και να συμβάλει στη μείωση των μελλοντικών κινδύνων για χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών. Αν οι γονείς επικεντρωθούν στην ενθάρρυνση και την αναγνώριση του δικαιώματος ενός παιδιού να επιλέγει σωστά τότε θα αναγνωρίσουν και τη χαρά που εμπεριέχει ο γονεικός ρόλος και το λειτούργημά τους.

Ολοκληρώνοντας, αξίζει να αναφερθεί ότι πρόληψη δεν μπορεί να υλοποιηθεί σαν ένας γραφειοκρατικός σχεδιασμός αλλά έχει την ανάγκη της φαντασίας, της ευαισθησίας, του ανθρωπισμού, της διορατικότητας και βεβαίως της γνώσης. Οι γονείς μπορεί να καθοδηγηθούν για να καθοδηγήσουν και εκείνοι με τη σειρά τους τα παιδιά τους. Σαν γονείς έχουν καθήκον να εμποδίσουν τη δημιουργία εξαρτημένων, ανταγωνιστικών και καταπιεσμένων ατόμων, αλλά να καλλιεργήσουν αξίες, να καταθέσουν στάσεις ζωής, να διδάξουν τη φαντασία, την ευαισθησία, τη διορατικότητα, την ειλικρίνεια, την εμπιστοσύνη στα παιδιά τους. Μόνο τότε έτσι θα προσφέρουν στην κοινωνία ελεύθερους, υπεύθυνους και ευτυχισμένους πολίτες!

Έλενα Πέτρου

Article Hits: {hits}301{/hits}

geroskipou

This information box about the author only appears if the author has biographical information. Otherwise there is not author box shown. Follow YOOtheme on Twitter or read the blog.

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule