image001-4

Εφηβεία Είναι

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Εφηβεία είναι και θα περάσει!…

Αφροδίτη Κυριάκου – Κουτσίδου

Δασκάλα Δημοτικής Εκπαίδευσης

«Τι το έπιασε το παιδί μου δεν καταλαβαίνω!»

image001-4… Λένε πολλές φορές οι γονείς και φυσικά δεν μπορούν να καταλάβουν τι είναι αυτό που «πιάνει» τα παιδιά, καθώς το καθένα από αυτά βιώνει με το δικό του τρόπο καθετί που του συμβαίνει στην ιδιαίτερη αυτή φάση της ζωής, που τη λένε εφηβεία.

Η εφηβεία είναι η τελευταία φάση της ανάπτυξης, κατά την οποία πραγματοποιείται το πέρασμα του ατόμου από τον κόσμο του παιδιού, με την ανεμελιά και την εξάρτηση, στον κόσμο του ενήλικου, με την υπευθυνότητα και την αυτοδιαχείριση. Το πέρασμα αυτό γίνεται βαθμιαία σε ένα διάστημα 7-8 ετών όπου το αναπτυσσόμενο άτομο παρουσιάζει ορισμένα χαρακτηριστικά που θυμίζουν την παιδική ηλικία και άλλα που θυμίζουν την ώριμη ηλικία. Γι’ αυτό το λόγο οι επιστήμονες τη χαρακτηρίζουν ως μεταβατική περίοδο. Οι αλλαγές που συμβαίνουν κατά την εφηβεία, είναι τόσο ορμονικές, βιολογικές όσο και συναισθηματικές, διανοητικές και κοινωνικές. Η εφηβεία μπορεί να παρομοιαστεί με έναν ανεμοστρόβιλο που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του, και αφήνει πίσω του ένα τελείως νέο τοπίο.

image002-4Επομένως, τα παιδιά σας, τη μια μέρα, σας καταπλήσσουν με την υπεύθυνη συμπεριφορά τους και την επομένη εκδηλώνουν την πιο παιδιάστικη αντίδραση. Κλείνονται στο δωμάτιό τους και σας συμπεριφέρονται σαν να είστε το τελευταίο πλάσμα που θα ήθελαν να δουν όταν χτυπάτε την πόρτα τους. Αν και περνούν την υγιέστερη περίοδο της ζωής τους, έχουν τετραπλάσιες πιθανότητες σε σχέση με τα παιδιά να εμπλακούν σε ατυχήματα τα οποία θα τους στοίχιζαν τη ζωή, καθώς παίρνουν επικίνδυνα ρίσκα. Στα μάτια τους το πλέον ασήμαντο γεγονός αποκτά τεράστιες διαστάσεις και μπορεί από το τίποτε να ξεκινήσει ένα μεγάλο δράμα. Και εσείς αναρωτιέστε ποιος είναι αυτός ο ξένος μες στο σπίτι σας και τι έγινε το παιδί σας! Για να κατανοήσετε «αυτόν τον ξένο» πρέπει να οπλιστείτε με υπομονή. Γιατί εσείς θα πρέπει να κάνετε υπομονή: οι έφηβοι δεν μπορούν, έχουν να ωριμάσουν, και αυτή η συνταρακτική διαδικασία δεν περιμένει, τους ξεπερνά!

Στη συνέχεια, παρουσιάζονται κάποια από τα πιο αντιπροσωπευτικά προβλήματα της εφηβείας, σαν ερεθίσματα για προβληματισμό, απόρροια των αλλαγών που αναφέρθηκαν προηγουμένως.

 

Χαρακτηριστικά Προβλήματα της Εφηβείας

Α) Εφηβεία και Κατάχρηση Νόμιμων και Παράνομων Ουσιών: Αποτελεί για πολλούς το πιο σημαντικό πρόβλημα όχι μόνο της εφηβείας αλλά και της κοινωνίας μας ολόκληρης, καθώς τα ναρκωτικά τις πιο πολλές φορές αποτελούν ένα ταξίδι χωρίς γυρισμό. Η τάση των εφήβων να εξαρτώνται από αυτά έχει να κάνει με τα χαρακτηριστικά της εύθραυστης εφηβικής τους προσωπικότητας: χαμηλή αυτοεκτίμηση, άγχος, δυσκολία στις κοινωνικές σχέσεις, περιέργεια, η ανάγκη συμμετοχής σε μια παρέα, η επιθυμία τους να δείξουν πως μεγάλωσαν, η αμφισβήτηση των κοινωνικών κανόνων, όλα αυτά αποτελούν ευαίσθητους παράγοντες που δύνανται να οδηγήσουν τους εφήβους στη δοκιμή αρχικά και στον εθισμό μετέπειτα σε εξαρτησιογόνες ουσίες. Αρκετοί έφηβοι ενδιαφέρονται ελάχιστα για το μέλλον τους, αφού η ζωή τους είναι το παρόν, και προειδοποιήσεις που έχουν να κάνουν με την μελλοντική τους υγεία λίγο μπορούν να τους αγγίξουν.

Β) Εφηβεία και Διαταραχές διατροφής. Στις διαταραχές διατροφής εντάσσονται η νευρική ανορεξία και η βουλιμία. Οι διαταραχές αυτές δεν είναι τόσο συχνές όσο η κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών αλλά η συχνότητά τους αυξάνεται ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια. Η νευρική ανορεξία πλήττει πολύ πιο συχνά τα κορίτσια από ότι τα αγόρια και μπορεί να εγκαθιδρυθεί ακόμα κι από την ηλικία των 12 ετών. Χαρακτηρίζεται από μια έντονη ενασχόληση του εφήβου με το σώμα του και το φόβο της παχυσαρκίας. Τα άτομα με νευρική ανορεξία πιστεύουν πως είναι παχύσαρκα ακόμα κι αν είναι σκελετωμένα. Απέχουν συστηματικά από το φαγητό και βρίσκονται σε δίαιτες διαρκείας. Συχνά έχουν βουλιμικά επεισόδια κατά τα οποία καταβροχθίζουν μεγάλες ποσότητες φαγητού και μετά της αφαιρούν με προκλητό εμετό. Είναι μια αρκετά επικίνδυνη κατάσταση καθώς αν δεν αντιμετωπισθεί οδηγεί σε ασιτία και σε κάποιες περιπτώσεις στο θάνατο. Αντίθετα, η βουλιμία χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια καταβρόχθισης φαγητού που συχνά συνοδεύονται από εμετό. Όπως γίνεται κατανοητό και οι δύο αυτές διαταραχές είναι αρκετά σοβαρές και χρήζουν εξειδικευμένης και άμεσης αντιμετώπισης. Τελευταία, έχει γίνει σαφές πως οι διαταραχές αυτές γεννιούνται και συντηρούνται στη βάση των προτύπων ομορφιάς που προβάλει κάθε κοινωνία.

Γ) Σχέσεις των εφήβων με το άλλο φύλο. Οι έφηβοι θέλουν να αρέσουν στο άλλο φύλο, ώστε να νιώσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να διαπιστώσουν πως μπορούν να παίξουν σωστά τους νεοαποκτηθέντες τους ρόλους του άντρα και της γυναίκας. Από την άλλη ωστόσο, είναι άπειροι, η αυτοπεποίθησή τους είναι εύθραυστη και τα όρια τους ασαφή. Έτσι, τείνουν να ερωτεύονται, να εξιδανικεύουν τους συντρόφους τους, να δίνουν υποσχέσεις παντοτινής αγάπης και να πληγώνονται έντονα. Όλα αυτά τα παιχνίδια είναι απαραίτητα ώστε οι έφηβοι να μπορέσουν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, και να αποκτήσουν πολύτιμες εμπειρίες για το μέλλον. Προσοχή χρειάζεται ώστε οι έφηβοι να είναι ενημερωμένοι γύρω από το σεξ και την αντισύλληψη και σε καμιά περίπτωση να μην κάνουν κάτι παρορμητικό για το οποίο δεν είναι απολύτως σίγουροι. Οι γονείς είναι αυτοί που μπορούν υπεύθυνα και με ευαισθησία να μεταδώσουν στα παιδιά τους όλα όσα πρέπει να ξέρουν για το σεξ.

image003-4Η εφηβεία μπορεί να είναι μια ανήσυχη και αβέβαια περίοδος, αλλά μπορεί να είναι ταυτόχρονα συναρπαστική. Είναι, και πρέπει να είναι, μια υπέροχη περίοδος αποκαλύψεων κι έντονων εμπειριών. Στην εφηβεία οι συγκρούσεις είναι απαραίτητες και η απουσία τους μάλλον είναι αυτή που θα πρέπει να μας ανησυχήσει. Εμείς οι μεγάλοι, αφού οπλιστούμε με υπομονή, επιμονή και χιούμορ, πρέπει να παρέχουμε στους εφήβους ένα δίκτυ ασφαλείας, να αποτελούμε μια σταθερή βάση ώστε το ταξίδι των παιδιών μας προς τον κόσμο των ενηλίκων να γίνει με ασφάλεια. Προσπαθήστε να θυμάστε πως όλοι περάσαμε από αυτό το στάδιο και πως δε διαρκεί για πάντα! Μη φοβάστε! Εφηβεία είναι και θα περάσει!

Πηγές: http://www.madata.gr, http://www.e-psychology.gr

 

 

Article Hits: {hits}308{/hits}

image001-3

Επιθετικότητα

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

“Επιθετικότητα: πρόβλημα ή πρόκληση για μια οικογένεια;”

Γκιούρκα Γεωργία, Ψυχολόγος MSc, Δραματοθεραπεύτρια

 

image001-3Η επιθετικότητα και η βία, ως εκδηλώσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς, διαχρονικά αποτελούν πολύ συχνό και πολυσήμαντο κοινωνικό φαινόμενο. Η έννοια της επιθετικότητας μπορεί να οριστεί ως η συμπεριφορά που προκαλεί βλάβη – το αποτέλεσμα της συμπεριφοράς αυτής – ή ακόμη και η πρόθεση του επιτιθέμενου.

Σύμφωνα με τη ψυχοβιολογία η βία και η επιθετικότητα είναι μέσα στην ανθρώπινη φύση – είναι έμφυτες και ενστικτώδεις. Ο Freud (1930) μίλησε για το ένστικτο του Θανάτου: Tην καταστρεπτική δύναμη που χτίζεται μέσα μας και εκτονώνεται με τη βία κατά του άλλου ή κατά του ίδιου του εαυτού. Ο Lorenz (1966) υιοθέτησε τη Δαρβινική θεωρία της εξέλιξης και την αρχή της επιβίωσης. Yποστήριξε πως το “fighting instinct” είναι εξελικτικό και απαραίτητο για την ανθρώπινη επιβίωση.

Υπάρχουν πολλές μορφές βίας: σωματική, ψυχολογική και συναισθηματική (υποτίμηση, ταπείνωση), λεκτική (φωνές, βρισιές, απειλές), σεξουαλική, οικονομική βία –εκμετάλλευση (καλλιέργεια οικονομικής εξάρτησης, απαγόρευση εργασίας ).

Βέβαια πρέπει να πούμε ότι υπάρχει και η παθητική επιθετικότητα που στρέφεται στον ίδιο μας τον εαυτό (παιδιά απομονωμένα, αποκομμένα από τα υπόλοιπα παιδιά).

Είναι πολύ σημαντικό να αναφέρουμε την «υγιή» πλευρά της παιδικής επιθετικότητας, που αποτελεί μια κινητήρια δύναμη και βοηθά στη διαμόρφωση της ταυτότητας του παιδιού. Αποτελεί μια δύναμη που το σπρώχνει να προχωρήσει πιο πέρα από αυτά που ήδη γνωρίζει, να εξερευνήσει το άγνωστο μέσα του και γύρω του. Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς την υγιή αυτή επιθετικότητα. Το βοηθάει να δοκιμάσει τα όρια του καθώς και των άλλων.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ;

Προσπάθεια να :

l οριοθετηθεί και αυτονομηθεί. Το παιδί χρησιμοποιεί το παιχνίδι με τα πιστόλια και τις βόμβες, τις βίαιες σκηνές που φαντάζεται, για να διαχωρίσει τη θέση του από τη φιλειρηνική στάση, την ηθική ανωτερότητα, τους κανόνες και τις αξίες των γονιών του. Κρύβεται η επιθυμία του να οριοθετηθεί και να αυτονομηθεί. Χωρίς οριοθέτηση και αυτονομία δε μπορεί ένα παιδί να διαμορφώσει τη δική του ταυτότητα, να νιώσει αυτοπεποίθηση και να αναλάβει ευθύνες.

l επεξεργαστεί αισθήματα αδυναμίας και να σκηνοθετήσει μια κατάσταση στην οποία έχει εκείνο τον έλεγχο. Π.χ.ένα παιχνίδι στο οποίο ορίζει εκείνο τους κανόνες, ώστε να βεβαιωθεί για τις ικανότητες και τις δυνάμεις του.

l επεξεργαστεί αισθήματα ανασφάλειας: το παιδί, που δεν είναι σίγουρο ότι έχει μια μόνιμη θέση στο μυαλό μας, που πιστεύει ότι πάντα σκεφτόμαστε κάποιον άλλον, ωθείται σε ανταγωνισμό με τα άλλα παιδιά ή προσπαθεί να τα ξεφορτωθεί.

Το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από την επιθετικότητα είναι ο θυμός, ο οποίος έχει προκληθεί από συναισθήματα, όπως ο φόβος και η απογοήτευση. Φόβος για την αποτυχία, φόβος ότι δεν τον αποδέχονται όπως είναι, φόβος ότι δεν αξίζει, φόβος ότι δεν θα τα καταφέρει.

Κάποιες οικογενειακές μεταβλητές που προκαλούν και αναπαράγουν τη βία είναι:

l Η βίαιη – επιθετική συμπεριφορά των ίδιων των γονέων. Τα παιδιά μιμούνται αυτά που βλέπουν από τους γονείς τους και ιδιαίτερα τους τρόπους που επιλύουν τις συγκρούσεις μέσα στην οικογένεια. Επίσης το γενικότερο συναισθηματικό κλίμα που επικρατεί συσχετίζεται με την εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς στα παιδιά.

l image002-3Η σκληρή ή παθητική αντιμετώπιση της επιθετικότητας των παιδιών από τους γονείς. Οι απαγορεύσεις -μη παίζεις με πιστόλια, μη βλέπεις πολεμικές ταινίες– αλλά και η τάση να αγνοούμε την προκλητική συμπεριφορά των παιδιών.

Όταν συνεχώς απαγορεύουμε ότι έχει να κάνει με επιθετικό παιχνίδι είναι σαν να μη δεχόμαστε όλες τις πλευρές του παιδιού, ότι δεν αποδεχόμαστε τις επιθετικές τους φαντασιώσεις. Δεν υπάρχει περίπτωση να εξοστρακίσουμε την επιθετικότητα από την καθημερινή μας ζωή, καταπιέζοντάς την ή προσπαθώντας στο όνομα της ηθικής να εξαναγκάσουμε τα παιδιά μας να γίνουν άκακα αρνάκια. Επιπλέον υπάρχει ο κίνδυνος στην υπερπροσπάθειά μας να περιορίσουμε την επιθετικότητα των παιδιών, να ασκήσουμε σωματική ή ψυχολογική βία.

Όταν επιτρέψουμε στα παιδιά να παίζουν με επιθετικές φιγούρες – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να τις αγοράζουμε ή ότι δε μπορούμε να επιβάλλουμε κάποιους περιορισμούς(π.χ. χρόνου και χώρου) στο παιχνίδι τους- προσπαθώντας συγχρόνως να ανακαλύψουμε άλλες μορφές παιχνιδιού, όπου μπορούν να βρουν διέξοδο οι φαντασιώσεις που συνδέονται με τους σούπερ ήρωες, βοηθάμε να μετριαστεί η γοητεία αυτών των παιγνιδιών. Ενώ αντίθετα, όσο περισσότερο αισθάνεται το παιδί ότι δεν το καταλαβαίνουμε, όσο περισσότερα ταμπού βαραίνουν αυτές τις φιγούρες, τόσο πιθανότερο είναι να μετατραπεί η σύγκρουση για τους σούπερ ήρωες σε μια μάχη εξουσίας που δεν βοηθά ούτε τους γονείς ούτε το παιδί.

Επίσης, όταν έχουμε μια παθητική αντιμετώπιση, όταν προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει επιθετικότητα, είναι σαν να αγνοούμε το ίδιο το παιδί. Το παιδί αναγκάζεται σχεδόν να συνεχίσει την προκλητική συμπεριφορά του, ώσπου ο φαινομενικά αδιάφορος ενήλικας να αντιδράσει επιτέλους και να βάλει όρια.

Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς οι γονείς;

Να εστιαστούμε σε μια διαπαιδαγώγηση, που δεν αγνοεί το σώμα και περιλαμβάνει:

l έμφαση στη σωματική έκφραση με παιχνίδια και δραστηριότητες που επικεντρώνονται στις σωματικές αισθήσεις, όπως είναι το μασάζ που βοηθά το παιδί να διακρίνει το απαλό χάδι από το απότομο άρπαγμα. Με παλέματα και σωματικές αναμετρήσεις, με παιχνίδια με νερό και λάσπη, με δραστηριότητες που ενεργοποιούν τις αισθήσεις

l συμμετοχή σε αθλήματα και δραστηριότητες που βασίζονται σε ξεκάθαρους κανόνες, τους οποίους όλοι πρέπει να τηρούν, αν δε θέλουν να βγουν από το παιχνίδι.

l καθιέρωση χώρων και χρόνου, στη διάρκεια των οποίων τα παιδιά εκτονώνονται σωματικά μέσα από σαφώς καθορισμένα τελετουργικά (π.χ. μαξιλαροπόλεμος)

Επίσης είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας μεταβάσεις – αλλαγές και περάσματα που συμβαίνουν στη ζωή των παιδιών και να τα βοηθάμε να τα φέρουν σε πέρας. Μια τέτοια μετάβαση για παράδειγμα είναι το πέρασμα από την οικογένεια στο σχολείο. Ας αναρωτηθούμε για το πώς θα ενσωματωθεί στην ευρύτερη ομάδα; Πώς βρίσκει το χώρο του; Άραγε παραμερίζει τους άλλους, για να φτάσει στην κορυφή κάνοντας διάφορες σκανταλιές που ενθουσιάζουν και προσελκύουν τα άλλα παιδιά; Άραγε παριστάνει τον παλικαρά για να ξεπεράσει το φόβο του; Είναι ο μικρός του σπιτιού και για αυτό πιστεύει ότι πρέπει να αγωνιστεί, για να αποκτήσει το χώρο του στο σχολείο; Κρατιέται σε απόσταση και παρακολουθεί τους άλλους αντί να συμμετέχει ενεργά; Θεωρεί δύσκολο να ακολουθήσει το ρυθμό των άλλων και μένει πίσω;

Η ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

image003-3H επιθετικότητα προκαλεί. Αυτή την πρόκληση πρέπει να τη δεχτούμε και να την αντιμετωπίσουμε με φαντασία και δημιουργικότητα. Ο καλύτερος μάλιστα τρόπος να την αντιμετωπίσουμε είναι να μην βλέπουμε την καταστροφική επιθετικότητα απλώς σαν έκφραση κάποιων βίαιων ενστίκτων, αλλά σαν έκφραση προβλημάτων στη διαπαιδαγώγηση ή σαν κραυγή των παιδιών για βοήθεια, σαν έκκληση να αποδεχτούμε όλα τους τα συναισθήματα, όλα τα κομμάτια της προσωπικότητά τους.

Αντί να επιδιώκεται η καταπίεση της επιθετικότητας των παιδιών στην καθημερινότητα, θα ήταν καλύτερα να διαχωρίζεται η δημιουργική από την καταστροφική πλευρά της. Για να χαλιναγωγηθεί η καταστροφική επιθετικότητα, είναι απαραίτητο τα παιδιά να μάθουν να τη διαχειρίζονται με τελετουργικά και κανόνες. Αν δε συμβεί αυτό, αναζητούν τα σύμβολά της στον κόσμο της φαντασίας, και τα βρίσκουν στις τηλεοπτικές σειρές και τις ταινίες δράσης. Και οι γονείς πρέπει να είναι οι πρώτοι που θα τηρήσουν αυτούς τους κανόνες, διαφορετικά δεν υπάρχει περίπτωση να μπορέσουν να τις εσωτερικεύσουν τα παιδιά.

Όταν τίθεται μέσα στην οικογένεια ο όρος να σέβεται ο ένας τον άλλο, να μην ενοχλεί ούτε να φέρεται επιθετικά το ένα παιδί απέναντι στο άλλο, αυτό βοηθά τα παιδιά να τα βγάλουν πέρα στο σχολείο, να αντιμετωπίσουν κάποια δύσκολα συναισθήματα και συμπεριφορές. Όταν δε δεχόμαστε από το παιδί να θίξει τον αυτοσεβασμό μας, δεν του επιτρέπουμε να μας φερθεί άσχημα, αυτό του δίνει ένα παράδειγμα. Του δείχνει ότι πιστεύουμε πως είμαστε πάρα πολύ καλοί για να μας φέρεται άσχημα. Αυτό βοηθά το παιδί να κάνει το ίδιο. Όταν λοιπόν το κοροϊδεύουν στο σχολείο, το παραγκωνίζουν ή το ενοχλούν, θα έχει ένα πρότυπο που θα το χρησιμοποιήσει, για να μην είναι το θύμα. Βλέπουμε ανθρώπους, παιδιά και ενήλικες, να προκαλούν το χλευασμό έχοντας υιοθετήσει το ρόλο του θύματος. Σε αυτή τη νεαρή ηλικία είναι που τα παιδιά σχηματίζουν την αίσθηση ότι αξίζουν για κάτι καλύτερο και για αυτό δεν ανέχονται να τα κακομεταχειρίζονται. Αυτό δεν επιτυγχάνεται με το γίνεις ο πιο δυνατός, κάτι που κάνουν οι ψευτοπαλληκαράδες, αλλά πιστεύοντας ότι αξίζεις πραγματικά.

Τελικά ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για τους γονείς είναι να καταφέρουμε το παιδί να αισθάνεται δεμένο με την οικογένεια, να νιώθει ότι το κοντινό του περιβάλλον του προσφέρει συναισθηματική υποστήριξη, κατανόηση και ζεστασιά.

Πηγές:

Lorenz, K. (1966). On aggression. New York: Harcourt, Brace & World

Freud, S. (1961). Civilization and its Discontents, trans. and ed., James Strachey New York: W. W. Norton.

Article Hits: {hits}307{/hits}

image001-2

Ενδοοικογενειακη βία

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Ενδο-οικογενειακή βία και κακοποίηση παιδιών

image001-2

Στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, το φαινόμενο της ενδο-οικογενειακής βίας έχει λάβει διαστάσεις παγκόσμιας επιδημίας και ιδιαίτερα η κακοποίηση των παιδιών, η οποία αποτελεί την καταπάτηση των βασικών και αναφαίρετων δικαιωμάτων του παιδιού. Οι επιπτώσεις στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας, ιδιαίτερα στα παιδιά, είναι χρόνιες και σφραγίζουν ανεξίτηλα την βιοψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη αλλά και τη μετέπειτα πορεία τους ως ενήλικα άτομα, ως σύντροφοι, σύζυγοι και γονείς.

Η βία στην οικογένεια και ιδιαίτερα ενάντια στο παιδί εκφράζεται κυρίως από τον έναν ή/και από τους δύο γονείς, από άτομα του κοντινού περιβάλλοντος της οικογένειας καθώς επίσης από αγνώστους, σε πιο σπάνιες όμως περιπτώσεις.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η κακοποίηση και η παραμέληση του παιδιού, περιλαμβάνει όλες τις μορφές σωματικής ή/και συναισθηματικής κακής μεταχείρισης, σεξουαλικής παραβίασης, παραμέλησης ή παραμελημένης θεραπευτικής αντιμετώπισης, ή εκμετάλλευσης για εμπορικούς ή άλλους σκοπούς.

Πολλοί είναι οι παράγοντες που σχετίζονται με την οικογενειακή βία. Συνοψίζοντας κάποιος μπορεί να αναφερθεί στις ακόλουθες κατηγορίες:

Ατομικοί παράγοντες: Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να είναι ένας γάμος σε νεαρή ηλικία, η υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών, η κατάθλιψη, διαταραχές προσωπικότητας, χαμηλό εισόδημα, εμπειρίες βίας ή κακοποίησης κατά την παιδική ηλικία.

Παράγοντες διαπροσωπικών σχέσεων: Οι παράγοντες αυτοί περιλαμβάνουν κυρίως συζυγικές συγκρούσεις, συζυγική ανισορροπία, ανδροκρατική οικογένεια, οικονομικό στρες, φτωχή λειτουργικότητα της οικογένειας.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Τέτοιοι παράγοντες αναφέρονται σε αδύναμους κοινοτικούς δεσμούς, φτώχεια και ανομία φύλων ή ανύπαρκτο κοινοτικό υποστηρικτικό σύστημα.

Κοινωνικοί παράγοντες: Η βία είναι αποδεκτή κοινωνικά, παραδοσιακοί ρόλοι, κοινωνική απενσωμάτωση.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως τα είδη της κακοποίησης διακρίνονται σε σωματική, συναισθηματική, σεξουαλική κακοποίηση και παραμέληση. Αναλυτικότερα, η σωματική κακοποίηση, περιλαμβάνει κλωτσιές, μπουνιές, ξύλο, τράνταγμα του παιδιού ή του βρέφους, εγκαύματα προκαλούμενα από τσιγάρο και καυτό σίδερο, ρίξιμο αντικειμένων, δάγκωμα, έως και πιο ακραίες μορφές, όπως πρόκληση ασφυξίας ή άλλες μορφές που μπορούν να οδηγήσουν στο θάνατο. Τα παιδιά παρουσιάζουν μώλωπες, εγκαύματα, κακώσεις, εσωτερικά τραύματα, τάσεις φυγής, απομόνωση και μακροπρόθεσμα περιορισμένη σωματική και νοητική ανάπτυξη.

image002-2Η συναισθηματική κακοποίηση είναι ένα άλλο είδος κακοποίησης, το οποίο ανιχνεύεται πιο δύσκολα και συνοδεύει συνήθως τη σωματική ή τη σεξουαλική κακοποίηση, θέτοντας σε κίνδυνο τη συναισθηματική υγεία του ατόμου. Οι γονείς δημιουργούν στο παιδί την αίσθηση ότι δεν αξίζει της προσοχής και της αγάπης τους. Επίσης, προσβάλλουν το παιδί και απευθύνονται σε αυτό με υβριστικούς χαρακτηρισμούς, το υποτιμούν, το εξευτελίζουν, το απειλούν και το απομονώνουν από κοινωνικές δραστηριότητες. Τα συναισθηματικά κακοποιημένα παιδιά παρουσιάζουν ανασφάλεια, απόσυρση, χαμηλή αυτοεκτίμηση και στοιχεία νεύρωσης.

Η σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών χαρακτηρίζεται από σωματική, λεκτική και οπτική βία και περιλαμβάνει σεξουαλικά αγγίγματα, διείσδυση, έκθεση των παιδιών σε σεξουαλικές δραστηριότητες που δεν συνάδουν με την ηλικία και ανάπτυξή τους, καθώς και έκθεση των παιδιών σε πορνογραφικές ταινίες ή φωτογραφίες. Τα παιδιά που έχουν κακοποιηθεί σεξουαλικά παρουσιάζουν προβλήματα νευρικότητας, ύπνου, διατροφής, επιθετική συμπεριφορά, σχολική αποτυχία, συναισθήματα ντροπής και αυτοενοχοποίησης, διαφόρων μορφών φοβίες και τάση για παραβατικότητα.

Η παραμέληση έχει συνήθως τέσσερις μορφές:

Α. Σωματική παραμέληση, η οποία περιλαμβάνει την έλλειψη επαρκούς τροφής, ενδυμασίας και στέγης, έλλειψη καθαριότητας και προσωπικής υγιεινής.

Β. Εκπαιδευτική παραμέληση χαρακτηρίζεται η αποτυχία του γονέα να εγγράψει το παιδί του στην υποχρεωτική εκπαίδευση ή εάν χρειάζεται να του παρέχει ειδική αγωγή.

Γ. Συναισθηματική παραμέληση, η άρνηση ψυχολογικής φροντίδας, η έκθεση του παιδιού σε συζυγική βία, η λεκτική κακοποίηση, η απομόνωση.

Δ. Ιατρική παραμέληση, οι κηδεμόνες αρνούνται την παροχή ιατρικής φροντίδας για το παιδί.

Οι συνέπειες της άσκησης βίας στα παιδιά είναι πολυδιάστατες και πολυποίκιλες. Συγκεκριμένα τα παιδιά είναι πιθανόν να παρουσιάσουν ψυχολογικές διαταραχές, να νιώσουν απόρριψη και ενοχές, να διαπράξουν αξιόποινες πράξεις, αλλά ακόμα και να εγκαταλείψουν την οικογένειά τους. Τα παιδιά που έχουν κακοποιηθεί μπορεί να παρουσιάσουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, αντιδραστική σεξουαλική δραστηριότητα, ανικανότητα να αγαπήσουν ή να εμπιστευτούν, αυτοτραυματισμό και αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Ακόμα κάποιες μακροπρόθεσμες κυρίως επιπτώσεις εντοπίζονται στην έλλειψη συναίσθησης, στις μαθησιακές δυσκολίες, στη δυσκολία στο λόγο και σε προβλήματα στη συμπεριφορά. Άλλες σοβαρές συνέπειες είναι οι διαταραχές ύπνου, τροφής, η επιθετικότητα, η υπέρμετρη παθητικότητα, διαφόρων μορφών φοβίες, μετατραυματικό στρες, κατάθλιψη, ξεσπάσματα οργής και δυσκολία συγκέντρωσης.

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου, οι κοινωνικοί λειτουργοί, οι κοινωνιολόγοι, οι ψυχολόγοι, οι παιδαγωγοί, οι ψυχοθεραπευτές και οι υπόλοιποι επιστήμονες υγείας και κοινωνικοί επιστήμονες χρειάζεται να κατανοήσουν τις δομές και τις πρακτικές της παιδικής προστασίας, τα συναισθήματα ενοχής και ντροπής που νιώθουν τα παιδιά – θύματα ενδο– οικογενειακής βίας, την ανάγκη τους να μιλήσουν για την κακοποίηση, αλλά παράλληλα και τη δυσκολία τους να απευθυνθούν σε κάποιο ειδικό, εθελοντή ή οργάνωση.

Στην Κύπρο έχει ιδρυθεί ο Σύνδεσμος για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια, ο οποίος παρέχει δωρεά τηλεφωνική γραμμή (1440) για σκοπούς καταγγελιών βίας ή παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών τόσο σε άμεσα θύματα κακοποίησης όσο και σε άτομα που είναι παρατηρητές βίας.

Η λειτουργία της γραμμήςείναικαθημερινή από τις 8.00 π.μ. μέχρι τις 10.00 μ.μ. Τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες η γραμμή παραμένει ανοικτή ολόκληρο το 24ωρο. Το τηλεφωνικό κέντρο στελεχώνεται με επιστημονικό προσωπικό, ψυχολόγους και κοινωνικό λειτουργό, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί σε τεχνικές επικοινωνίας από το τηλέφωνο. Είναι ενημερωμένοι με πολύτιμες πληροφορίες που αφορούν υπηρεσίες περαιτέρω βοήθειας και εξυπηρέτησης καθώς και δυνατότητες που υπάρχουν για τα θύματα κακοποίησης.

image003-2Στόχος της γραμμής 1440 είναι να δώσει τη δυνατότητα στο άτομο που είναι μέσα στο πρόβλημα να μιλήσει γι΄ αυτό και, εφόσον το επιθυμεί, να πάρει κάποιες συμβουλές για το πώς μπορεί να αντιδράσει και να υποστηριχθεί από υπηρεσίες και φορείς όπως, κοινωνικές υπηρεσίες, ψυχολόγους, δικηγόρους και χώρους φιλοξενίας. Επίσης στόχος του Συνδέσμου είναι η συγκέντρωση των περιστατικών άσκησης βίας στην οικογένεια και η παρουσίαση στατιστικών στοιχείων, ώστε να αναδειχθεί το κοινωνικό αυτό πρόβλημα με στοιχεία και να βελτιωθούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες. Για περισσότερες πληροφορίες για το σύνδεσμο και τη γραμμή 1440 μπορείτε να
επισκεφθείτε την ιστοσελίδα:

http://www.domviolence.org.cy

Πάντα υπάρχει τρόπος να πούμε ΟΧΙ στη βία και ΝΑΙ στη ζωή

 

Καίτη Παύλου

Article Hits: {hits}306{/hits}

 

image001-1

Εθελοντισμός

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

2011: ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

Γίνε και συ εθελοντής!

Αφροδίτη Κουτσίδου

image001-1

Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 27ης Νοεμβρίου 2009, το έτος 2011 ανακηρύχθηκε ως «Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντικών Δραστηριοτήτων που προωθούν την ενεργό συμμετοχή του πολίτη» (εν συντομία «Ευρωπαϊκό Έτος Εθελοντισμού Ε.Ε.Ε.»).

Βασικός σκοπός του Ε.Ε.Ε. είναι η ενθάρρυνση και η υποστήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν η Κοινότητα, τα κράτη μέλη, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές για τη δημιουργία συνθηκών στην κοινωνία των πολιτών, που ευνοούν τον εθελοντισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και η ενίσχυση της προβολής των εθελοντικών δραστηριοτήτων στην Ε.Ε.

Οι τέσσερις επιμέρους στόχοι του Ε.Ε.Ε. είναι οι εξής:

1) Δημιουργία περιβάλλοντος κατάλληλου για τον εθελοντισμό στην Ε.Ε.
2) Ενίσχυση των διοργανωτών εθελοντικών δραστηριοτήτων για βελτίωση της ποιότητας των εθελοντικών δραστηριοτήτων
3) Αναγνώριση των εθελοντικών δραστηριοτήτων
4) Ευαισθητοποίηση όσον αφορά την αξία και τη σημασία του εθελοντισμού

Λόγοι για τους οποίους ο καθένας μας πρέπει να γίνει εθελοντής!

image002-1Μέσα στην οικογένεια συχνά νιώθουμε ότι απομακρυνόμαστε μεταξύ μας. Οι γονείς πρέπει να ανταποκριθούν στις ανάγκες της δουλειάς τους, των παιδιών και της οικογενειακής ζωής αλλά και σε πλήθος άλλων κοινωνικών υποχρεώσεων, ενώ παράλληλα προσπαθούν να διασώσουν κάτι από την προσωπική τους ζωή.

Η απομάκρυνση μοιάζει να είναι αναπόφευκτη συνέπεια όλων αυτών. Υπάρχουν όμως αρκετοί τρόποι, που μπορούν να μας φέρουν κοντά. Μια οικογενειακή βόλτα, μια βραδιά που θα την περάσουμε όλοι μαζί στο σπίτι παίζοντας παιχνίδια ή μαγειρεύοντας το βραδινό φαγητό μαζί με τα παιδιά μας, είναι μερικές ενέργειες που μπορούν να βοηθήσουν στη σύσφιξη των οικογενειακών σχέσεων.   

Ένας ακόμα πολύ ευχάριστος αλλά και δημιουργικός τρόπος για να έρθουμε πιο κοντά ως οικογένεια είναι ο εθελοντισμός. Η προσφορά εθελοντικής υπηρεσίας, έχει πολλές μορφές δράσης: συνοδεία, βοήθεια στο σπίτι, εμψύχωση, πρόληψη, δωρεά αίματος, μεταφορά ασθενών, επανένταξη, τηλεφωνική ακρόαση, εξειδικευμένες και επαγγελματικές παροχές, υγειονομική φροντίδα, ψυχαγωγία, κοινωνική γραμματεία, νομική βοήθεια κ.λπ. 

Αν συμμετέχουμε όλοι μαζί σε εθελοντικές δραστηριότητες αρχικά θα νιώσουμε οι ίδιοι πολύ καλά. Όταν αφιερώνει κάποιος μέρος του χρόνου και της ενέργειάς του σε έναν οργανισμό ή σε έναν κοινωφελή σκοπό το αίσθημα της ολοκλήρωσης και της προσωπικής ικανοποίησης είναι ανεκτίμητο. Επιπλέον, βοηθούμε την κοινωνία μέσα στην οποία ζούμε. Οι οργανισμοί και τα διάφορα ιδρύματα που χρησιμοποιούν τη βοήθεια των εθελοντών παρέχουν υπηρεσίες χωρίς κόστος σε όλους αυτούς που το έχουν ανάγκη. Όταν μια κοινωνία λειτουργεί καλά ως σύνολο τότε και τα άτομα που τη στελεχώνουν ζουν πολύ καλύτερα σε προσωπικό επίπεδο.  Ακόμα, οι σχέσεις μέσα στην οικογένεια δυναμώνουν. Οι περισσότεροι από εμάς που αποφεύγουμε τον εθελοντισμό προβάλλουμε ως δικαιολογία την έλλειψη ελεύθερου χρόνου. Αν όμως αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο περνάμε το χρόνο μας μαζί με την οικογένειά μας, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Ο εθελοντισμός είναι ένας υπέροχος τρόπος να περάσουμε καλά, να διασκεδάσουμε όλοι μαζί και να έρθουμε πιο κοντά μεταξύ μας. Και αυτό μπορούμε να το κάνουμε χωρίς να πρέπει να αφιερώσουμε όλο τον ελεύθερο χρόνο μας, επιλέγοντας ένα ή δύο εθελοντικά προγράμματα το χρόνο.

image003-1Τι μπορούν να μάθουν τα παιδιά μέσα από τον εθελοντισμό;

Αν ο εθελοντισμός ξεκινήσει από μικρή ηλικία, μπορεί να γίνει μέρος της ζωής ενός παιδιού, κάτι που το παιδί θα περιμένει και θα ανυπομονεί να κάνει μαζί με τους γονείς του και που μεγαλώνοντας θα το υιοθετήσει και στη δική του οικογένεια.

Ο εθελοντισμός μπορεί να διδάξει στα παιδιά:

·        το αίσθημα της υπευθυνότητας

Με τον εθελοντισμό οι έφηβοι αλλά και τα μικρότερα παιδιά μαθαίνουν τι σημαίνει η δέσμευση. Μαθαίνουν πώς να είναι συνεπείς σε χρονικές προθεσμίες, πώς να προσπαθούν για το καλύτερο, νιώθοντας περηφάνια για τα αποτελέσματα της δουλειάς τους. Αυτό που όμως είναι πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι με το εθελοντισμό, τα παιδιά μαθαίνουν ότι είναι υπεύθυνα μέλη της κοινωνίας στην οποία ζουν και ότι η υπευθυνότητά τους αυτή βοηθά τους γύρω τους.

·        ότι ακόμα και ένα άτομο μπορεί να κάνει τη διαφορά

 Ίσως το πιο δυνατό και υπέροχο μήνυμα του εθελοντισμού για ένα παιδί είναι ότι το ίδιο είναι τόσο σημαντικό ως προσωπικότητα, που μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους και καταστάσεις ακόμα και σε ατομικό επίπεδο.

·        τη σημασία της αυτοθυσίας

 Χαρίζοντας ένα παιχνίδι σε κάποιο λιγότερο τυχερό παιδάκι, το παιδί μαθαίνει ότι είναι καλό μερικές φορές να θυσιαζόμαστε. Αν αντί να παίξει δύο ώρες με τους φίλους του, τη μία ώρα την αφιερώσει για να καθαρίσει, για παράδειγμα, την κοντινή παραλία από τα σκουπίδια, τότε το παιδί μαθαίνει ότι υπάρχουν και σημαντικότερα πράγματα από τις προσωπικές του ανάγκες και την άμεση ικανοποίησή του.

·        υπομονή και ανεκτικότητα

 Η ενασχόληση με εθελοντικές εργασίες είναι σίγουρο πως θα φέρει τα παιδιά σε επαφή με ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών, ικανοτήτων, μορφωτικού και κοινωνικού επιπέδου. Με την επαφή αυτή μαθαίνει να ανέχεται τη διαφορετικότητα και διδάσκεται ότι ακόμα και οι πιο αντίθετοι χαρακτήρες μπορούν να ενωθούν και να συνεργαστούν για ένα κοινό στόχο.

·        επαγγελματικό προσανατολισμό

 Με την εθελοντική εργασία τα νεαρά άτομα μπορεί να βοηθηθούν στην απόφασή τους σχετικά με τη μελλοντική τους καριέρα. Μπορεί να διαπιστώσουν, για παράδειγμα, αν τους ενδιαφέρει ο χώρος της υγείας, την πολιτικής, του περιβάλλοντος κ.τ.λ. Επίσης, μέσα από τον εθελοντισμό το παιδί μαθαίνει να λειτουργεί ως μέλος της ομάδας, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ή ηγετικό ρόλο και να θέτει στόχους, στοιχεία που θα του χρειαστούν μεγαλώνοντας, όταν θα μπει στην αγορά εργασίας.

·        πώς να αξιοποιούν τον ελεύθερο χρόνο τους

image004-1Αν το παιδί δεν ασχολείται με παραδοσιακές εξωσχολικές δραστηριότητες, τότε ο εθελοντισμός είναι μια πολύ καλή εναλλακτική λύση.

Βοηθώντας την κοινωνία και αυτούς που το έχουν ανάγκη, όχι μόνο ερχόμαστε κοντά σαν οικογένεια και αξιοποιούμε τον χρόνο μας αλλά και προετοιμάζουμε τα παιδιά μας για τις υποχρεώσεις και τις απαιτήσεις της ζωής, με τις οποίες θα έρθουν αντιμέτωποι μεγαλώνοντας…

Πηγές:

http://www.3049.syzefxis.gov.gr/peta_2006_06/index.php?option=com_content&;task=view&id=178&Itemid=41

Article Hits: {hits}305{/hits}

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule