children-1

Αγωγή Ζωής

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

children-1Αγωγή Ζωής (Υγείας): Το νέο μάθημα στο δημοτικό σχολείο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Κατά τη σχολική χρονιά 2011-2012 οι εκπαιδευτικοί δημοτικής εκπαίδευσης καλούνται να εφαρμόσουν τις αλλαγές που απαιτεί η εφαρμογή Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων. Οι αλλαγές αυτές αφορούν την εισαγωγή νέων μαθημάτων, καινούριων στόχων, διδακτικών μεθόδων, ύλης και σε κάποιες περιπτώσεις σχολικών εγχειριδίων. Ένα από τα μαθήματα που περιλαμβάνει πολλά από τα πιο πάνω είναι το μάθημα της Αγωγής Ζωής (Υγείας) το οποίο διδάσκεται από την Α΄ μέχρι τη Στ΄ τάξη. Το μάθημα έχει ευέλικτη πορεία και προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών καθώς και της κάθε σχολικής μονάδας. Στηρίζεται στην άποψη ότι το σχολείο μπορεί να συμβάλει στην προαγωγή της υγείας μέσα από το σχολικό ήθος, το σχολικό πρόγραμμα, τους κανονισμούς και τις σχέσεις με τους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές, τους γονείς και την κοινότητα (Young & William, 1989).

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΑΥΡΙΑΝΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
Η Αγωγή Ζωής εντάσσεται στο αναλυτικό πρόγραμμα με στόχο να αποτελέσει εφόδιο ζωής. Δεν στοχεύει απλά στη δημιουργία πολιτών με γνώσεις και δεξιότητες, αλλά στην καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής με τελικό στόχο την εφαρμογή τους στην πράξη. Αποσκοπεί στη δημιουργία των αυριανών πολιτών έτσι ώστε να μπορούν να απολαμβάνουν τη ζωή τους αλλά και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτισμική, κοινωνική, περιβαλλοντική και οικονομική πτυχή της καθημερινότητάς τους. Για να μπορούν να ανταποκριθούν στις συνθήκες του 21ου αιώνα, οι αυριανοί πολίτες θα πρέπει να έχουν δεξιότητες που φαίνονται στο γράφημα που ακολουθεί:

blue-blocks

 

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ

kids-standing-against-wall


Η Αγωγή Ζωής μπορεί να συνδυαστεί με άλλα μαθήματα και να αποτελέσει μέρος μιας διαθεματικής προσέγγισης. Δεν περιορίζεται µόνο ως διδακτική διαδικασία στην τάξη, αλλά συµβάλλει στην αλληλεπίδραση και άλλων δοµικών και λειτουργικών στοιχείων του σχολείου. Αναπτύσσει δεξιότητες και δίνει ευκαιρία για δράσεις που αφορούν στην αλληλεπίδραση του ατόµου µε το άµεσο και το ευρύτερό του περιβάλλον. Ως προτεινόμενες κατηγορίες θεμάτων παρουσιάζονται οι ακόλουθες  αλλά παρέχεται η δυνατότητα για εμπλουτισμό ή συνδυασμό τους, αφού τα θέµατα αυτά αλληλεπιδρούν και δεν είναι ανεξάρτητα στο επίπεδο της συµπεριφοράς του ατόμου (Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού,2011).

Η συσχέτιση των θεµάτων αυτών µε το άµεσο και ευρύτερο περιβάλλον του µαθητή και την ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής που αφορούν στην διεκδίκηση βελτιωµένων συνθηκών ζωής (και συνεπώς υγείας)  είναι διάχυτη σε όλες τις θεµατικές ενότητες.  

 

more-blue-boxes

 

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗchildren-playground
Η Αγωγή Ζωής (Υγείας) αποτελεί κυρίως παιδαγωγική πράξη γι’ αυτό και στηρίζεται σε βιωµατικές µεθόδους ενεργητικής µάθησης, όπως η δραµατοποίηση, το θεατρικό παιγνίδι,  το γράψιµο ιστορίας, η διερεύνηση, η μελέτη περίπτωσης, ο κύκλος συζήτησης, τα παιχνίδια, η δημιουργική έκφραση. Κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων της  «Αγωγής Ζωής»  ενθαρρύνονται οι εκπαιδευτικοί με τους μαθητές τους να προχωρούν στη δημιουργία Σχεδίων Δράσης  με στόχο τη βελτίωση του περιβάλλοντος ή την αλλαγή του τρόπου ζωής τους.  
Συνήθως το «μάθημα» αρχίζει με έναν προβληματισμό ή μια διαπίστωση για ένα πρόβλημα που παρουσιάστηκε στην τάξη ή το σχολείο. Το θέμα διερευνάται με διάφορους τρόπους (συλλογή πληροφοριών, δημοσκόπηση, αναζήτηση στοιχείων) και αναζητούνται, εφαρμόζονται και αξιολογούνται πιθανές εναλλακτικές λύσεις. Όταν είναι εφικτό, η καλύτερη λύση υλοποιείται και κοινοποιείται σε γονείς, στην κοινότητα και σε άλλους εμπλεκόμενους φορείς. Τέλος, οι μαθητές αξιολογούν την πορεία δράσης τους και τα αποτελέσματα ως προς τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, τη διαθεματική προσέγγιση, την ποιότητα των πηγών που επιλέχθηκαν, την εξαγωγή και τεκμηρίωση των συμπερασμάτων που προέκυψαν, την πρωτοτυπία της εργασίας και κάνουν εισηγήσεις για βελτίωση, αναπροσαρμογή ή επέκταση του τρόπου εργασίας.
Σε όλη την πορεία είναι διάχυτη η αυτενέργεια του μαθητή ενώ ο δάσκαλος έχει ρόλο συντονιστή και παρέχει διευκολύνσεις. Παράλληλα, η συζήτηση, η θέση και η αντιπαράθεση γίνονται δεξιότητες που εφαρμόζονται στην πράξη με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και ιδεών μεταξύ των συμμετεχόντων, διευκολύνοντας την κατανόηση και την ανάλυση του θέματος και προάγοντας τη συνέργεια ανάμεσά τους. Η τάξη μετατρέπεται σε έναν μικρόκοσμο επικοινωνίας, αυτογνωσίας, αυτοέλεγχου, διαπροσωπικών σχέσεων, μέσα στον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν να λαμβάνουν και να προσφέρουν γνήσια προσοχή και αποδοχή (Bransford,  Brown, & Cocking, 2000).   

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ
Η δράση της Δημοτικής Ομάδας Πρόληψης Γεροσκήπου προηγείται της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, αφού η όλη φιλοσοφία του μαθήματος της Αγωγής Ζωής (Υγείας) χαρακτηρίζει τη δράση της ομάδας εδώ και χρόνια. Τα βιωματικά εργαστήρια που προσφέρονται δωρεάν σε μαθητές και μαθήτριες δημοτικού και γυμνασίου αποτελούν μαθήματα «Αγωγής Ζωής (Υγείας)» και έχουν κοινούς στόχους, θέματα και μεθοδολογία με το νέο μάθημα.  
Η Δημοτική Ομάδα Πρόληψης συνεργάζεται με εκπαιδευτικούς προσφέροντας επιμόρφωση γύρω από προληπτικά προγράμματα που εγκρίθηκαν από το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου, ενώ οι εκπαιδευτικοί ενσωματώνουν μέσα στο περιεχόμενο του μαθήματος της Αγωγής Ζωής τα προγράμματα αυτά. Συγκεκριμένα, κατά τη φετεινή σχολική χρονιά εφαρμόζονται στα σχολεία τα προγράμματα:
 
•    «Ψυχική υγεία: ενίσχυση της αυτοεκτίμησης» σε νηπιαγωγεία
•    «Νιώθω ασφαλής στο σχολείο μου» στα δημοτικά
•    «Όλα όσα πρέπει να ξέρω γύρω από τις ουσίες» στα γυμνάσια

Η συνεργασία σχολείου, Δημοτικής Ομάδας Πρόληψης και τοπικής κοινωνίας είναι πλέον ένα όραμα που υλοποιείται. Οι κοινές επιδιώξεις για τη δημιουργία του αυριανού πολίτη φέρνουν το παιδί σε μια σχέση αλληλεπίδρασης με ομάδες παιδιών διαφορετικών ηλικιών και με ενήλικες δημιουργώντας περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας και συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότητα του νέου μαθήματος της Αγωγής Ζωής (Υγείας).

ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Υπουργείο παιδείας και Πολιτισμού (2011). Οδηγός εφαρμογής προγράμματος Αγωγής υγείας για εκπαιδευτικούς Δημοτικής εκπαίδευσης . Λευκωσία: Υ.Π.Π.
Bransford, J., Brown, A., & Cocking, R. (2000). How people learn: Brain, mind, experience, and school. Revised Edition. Washington, DC: National Academic Press.
Young, I. & William, T. (1989). The Healthy School. SHEG, Edinburg    

Παναγιώτα Κουρέα
Δασκάλα (Α΄Δημοτικό Γεροσκήπου)

Article Hits: {hits}296{/hits}

masks-1

H δραματοθεραπεία

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ  ΣΤΗ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

masks-1Η λέξη δραματοθεραπεία συνίσταται από τις λέξεις  «δράμα» και «θεραπεία».  Στη λέξη «δράμα» (από το δράω – δρω, δράση), περιέχονται όλα τα μέσα δημιουργικής έκφρασης, ενώ στη λέξη «θεραπεία» περιέχεται η έννοια της αποκατάστασης της ψυχικής υγείας. Η δραματοθεραπεία, λοιπόν, είναι η σκόπιμη χρήση όλων των μορφών του θεάτρου και δράσης ως απευθείας μορφή θεραπευτικής παρέμβασης.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιεί είναι: κίνηση, μίμηση, καθοδηγούμενη φαντασία, κοινωνιόγραμμα, ζωγραφική, πηλό, μύθους, παραμύθια που επιτρέπουν προσωπικές εμπειρίες να ξαναβιώνουν, να επαναπροσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν με ένα συμβολικό και μεταφορικό τρόπο. Οι ιστορίες, τα θεατρικά κείμενα, τα παραμύθια παρέχουν μια δομή και την απαραίτητη απόσταση για εξερεύνηση και ωρίμανση. (Pathfinder clubs – XRTCUPXRTC©.mht)

Μέσα από το παίξιμο διάφορων ρόλων, την παρατήρηση και τον πειραματισμό με εναλλακτικές συμπεριφορές και στρατηγικές, με το συντονισμό και τη βοήθεια του ειδικού δραματοθεραπευτή, πάντα μέσα σε ένα ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο, μαθαίνει κανείς να αντιμετωπίζει διάφορες και συχνά δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις.
(http://www.dramatherapy.gr/dthgrvers.htm)

Ο διαχωρισμός ανάμεσα  στο παραμύθι και τις άλλες μορφές του συμβολικού λόγου είναι συχνά δύσκολος. Οι μύθοι, οι θρύλοι και οι λαϊκές παραδόσεις, παρόλο που έχουν πολλές διαφορές μεταξύ τους, συχνά χρησιμοποιούνται χωρίς διαχωρισμούς.

Ο μύθος, που είναι κυρίως θρησκευτικός, εμπεριέχει τμήματα από την ιστορία  του ανθρώπινου γένους και ασχολείται κυρίως με υπερφυσικά πράγματα – θεούς, δημιουργούς, υπερφυσικές δυνάμεις και ήρωες.
Ο θρύλος έχει ιστορικές βάσεις. Η βάση του είναι πάντα λογική και στις περιπτώσεις  που ξεφεύγει από την πραγματικότητα το υπερφυσικό παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Στο θρύλο ο άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τα στοιχεία της φύσης ή με άλλους ανθρώπους. Τέλος, ο θρύλος είναι γεμάτος δράση. (Cooper, 1998).

Το παραμύθι, το οποίο αναφέρεται στο χώρο της φαντασίας και του υπερφυσικού, λειτουργεί σε μαγικά πλαίσια έξω από τα όρια του χρόνου. Έχει μια ρομαντική γοητεία και παρουσιάζει με έναν αποδεκτό τρόπο αρχέτυπους συμβολισμούς. Ασχολείται με τις προσωπικές εμπειρίες του ήρωα, με τα χαρακτηριστικά του οποίου μπορεί να ταυτιστεί ο κάθε άνθρωπος, ζώντας συγκρούσεις του καλού με το κακό, του θάρρους με τη δειλία και βιώνοντας τη νίκη της εξυπνάδας ενάντια στη δύναμη. Έτσι, τα ατομικά συναισθήματα και οι προσωπικές καταστάσεις γίνονται πανανθρώπινες και ο άνθρωπος αισθάνεται μέρος του κόσμου.

Η μύηση, αν και συγκαλυμμένη, αποτελεί έκφραση ενός ψυχοδράματος που εκπληρώνει μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Καλοί και κακοί, βασιλιάδες και βασίλισσες, αδερφές και αδερφοί, μητριές και μητέρες είναι ρόλοι που υπάρχουν και στον πραγματικό κόσμο. Σε όλα τα παραμύθια υπάρχει ένα ατομικό σενάριο, το οποίο περιλαμβάνει τόσο τους βασικούς ρόλους όσο και την πλοκή σύμφωνα με την οποία εξελίσσονται οι ρόλοι αυτοί.
Η αφήγηση ιστοριών είναι μια θεραπευτική μέθοδος γνωστή από πολύ παλιά, όπως φαίνεται από τη μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας και των άλλων χωρών.

Οι ιστορίες μοιάζουν με ένα ταξίδι στον κόσμο του πραγματικού ή στο χώρο της φαντασίας. Στην Ανατολή, ο σοφός καθόταν σε μέρη όπου οι περαστικοί, αν ήθελαν, μπορούσαν να τον ακούσουν να αφηγείται μια ιστορία η οποία περιελάμβανε άλλες μικρότερες. Ο περαστικός λοιπόν άκουγε τις ιστορίες και μπορούσε να διδαχθεί από αυτές.
Μέχρι περίπου το 17ο αιώνα, εκτός από τα παιδιά, ιστορίες άκουγαν και οι μεγάλοι.

Στην Αφρική η αφήγηση των ιστοριών γινόταν μέσα σε κλειστό χώρο και ποτέ στην ύπαιθρο, επειδή υπήρχε ο φόβος ότι θα τις ακούσουν τα πνεύματα και θα τις ζωντανέψουν (Mooli Lahat, Dramatherapy Coyrse, 1989).
Σε όλο τον κόσμο οι ιστορίες έχουν κοινά χαρακτηριστικά και ομοιότητες, ανάλογα με την κουλτούρα του κάθε λαού, και αυτό γιατί ορισμένες ανάγκες φαίνεται να είναι οικουμενικές και διαχρονικές.
Οι ιστορίες αφήνουν πάντοτε μεγάλα περιθώρια στη φροντίδα του κάθε ανθρώπου, επιτρέποντάς του να πλάσει στο μυαλό του, όπως εκείνος θέλει, τους τόπους, τους ήρωες και τα αντικείμενα, σε αντίθεση με την τηλεόραση η οποία με τις εικόνες περιορίζει τη φαντασία και την υποτάσσει στις υποκειμενικές ανάγκες του ατόμου. (http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3)

Δουλεύοντας με μια ιστορία  και την κατάληξή της, ένα άτομο μπορεί να βάλει ένα τέρμα στο παρελθόν και σε εμπειρίες που μπορεί να παραμένουν ημιτελείς. Είναι προτιμότερο να θάβουμε ότι έχει πεθάνει με τελετή και έτσι να βιώνουμε μια απελευθέρωση του συναισθήματος παρά να κάνουμε αυτό με ένα αποτελεσματικό, αλλά φλεγματικό τρόπο, που όμως δεν ανακουφίζει τον πόνο. Τα γεγονότα μπορεί να μην αλλάξουν τα συναισθήματά μας, όμως μπορεί να αποκτήσουν μια νέα ισορροπία με την οποία είναι πιο εύκολο να ζήσει κανείς. (Couroukli – Robertson, 1998).

Επειδή ο δραματοθεραπευτής χρησιμοποιεί στη θεραπευτική διαδικασία σύμβολα και μεταφορές, είναι απαραίτητο να χειρίζεται ιστορίες, μύθους και παραμύθια έτσι ώστε να ανιχνεύεται η αλήθεια του θεραπευόμενου με τον πιο αυθεντικό τρόπο, καθώς στη δραματοθεραπεία η θεραπευτική διαδικασία δεν πρέπει να περνά μέσα από τον έλεγχο της σκέψης και της λογικής. Γι’ αυτό ο δραματοθεραπευτής είναι απαραίτητο να πλουτίζει τις γνώσεις του σε ιστορίες και μύθους, αλλά και να μπορεί να δημιουργεί ο ίδιος τις ιστορίες ή να βοηθά τον « πελάτη »να πλάσει τις δικές του.
http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3

Ευθυμία Λεμονιάτη
Βιβλιογραφία

    Pathfinder clubs – XRTCUPXRTC©.mht
    http://www.dramatherapy.gr/dthgrvers.htm
    Mooli Lahat, Dramatherapy Coyrse, 1989.
    http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3
    Cooper, 1998
    Couroukli – Robertson, 1998
    Οι ιστορίες στη Δραματοθεραπεία της Σοφίας Καραβασίλη

Article Hits: {hits}295{/hits}

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule