masks-1

H δραματοθεραπεία

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ  ΣΤΗ ΔΡΑΜΑΤΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

masks-1Η λέξη δραματοθεραπεία συνίσταται από τις λέξεις  «δράμα» και «θεραπεία».  Στη λέξη «δράμα» (από το δράω – δρω, δράση), περιέχονται όλα τα μέσα δημιουργικής έκφρασης, ενώ στη λέξη «θεραπεία» περιέχεται η έννοια της αποκατάστασης της ψυχικής υγείας. Η δραματοθεραπεία, λοιπόν, είναι η σκόπιμη χρήση όλων των μορφών του θεάτρου και δράσης ως απευθείας μορφή θεραπευτικής παρέμβασης.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιεί είναι: κίνηση, μίμηση, καθοδηγούμενη φαντασία, κοινωνιόγραμμα, ζωγραφική, πηλό, μύθους, παραμύθια που επιτρέπουν προσωπικές εμπειρίες να ξαναβιώνουν, να επαναπροσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν με ένα συμβολικό και μεταφορικό τρόπο. Οι ιστορίες, τα θεατρικά κείμενα, τα παραμύθια παρέχουν μια δομή και την απαραίτητη απόσταση για εξερεύνηση και ωρίμανση. (Pathfinder clubs – XRTCUPXRTC©.mht)

Μέσα από το παίξιμο διάφορων ρόλων, την παρατήρηση και τον πειραματισμό με εναλλακτικές συμπεριφορές και στρατηγικές, με το συντονισμό και τη βοήθεια του ειδικού δραματοθεραπευτή, πάντα μέσα σε ένα ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο, μαθαίνει κανείς να αντιμετωπίζει διάφορες και συχνά δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις.
(http://www.dramatherapy.gr/dthgrvers.htm)

Ο διαχωρισμός ανάμεσα  στο παραμύθι και τις άλλες μορφές του συμβολικού λόγου είναι συχνά δύσκολος. Οι μύθοι, οι θρύλοι και οι λαϊκές παραδόσεις, παρόλο που έχουν πολλές διαφορές μεταξύ τους, συχνά χρησιμοποιούνται χωρίς διαχωρισμούς.

Ο μύθος, που είναι κυρίως θρησκευτικός, εμπεριέχει τμήματα από την ιστορία  του ανθρώπινου γένους και ασχολείται κυρίως με υπερφυσικά πράγματα – θεούς, δημιουργούς, υπερφυσικές δυνάμεις και ήρωες.
Ο θρύλος έχει ιστορικές βάσεις. Η βάση του είναι πάντα λογική και στις περιπτώσεις  που ξεφεύγει από την πραγματικότητα το υπερφυσικό παίζει δευτερεύοντα ρόλο. Στο θρύλο ο άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με τα στοιχεία της φύσης ή με άλλους ανθρώπους. Τέλος, ο θρύλος είναι γεμάτος δράση. (Cooper, 1998).

Το παραμύθι, το οποίο αναφέρεται στο χώρο της φαντασίας και του υπερφυσικού, λειτουργεί σε μαγικά πλαίσια έξω από τα όρια του χρόνου. Έχει μια ρομαντική γοητεία και παρουσιάζει με έναν αποδεκτό τρόπο αρχέτυπους συμβολισμούς. Ασχολείται με τις προσωπικές εμπειρίες του ήρωα, με τα χαρακτηριστικά του οποίου μπορεί να ταυτιστεί ο κάθε άνθρωπος, ζώντας συγκρούσεις του καλού με το κακό, του θάρρους με τη δειλία και βιώνοντας τη νίκη της εξυπνάδας ενάντια στη δύναμη. Έτσι, τα ατομικά συναισθήματα και οι προσωπικές καταστάσεις γίνονται πανανθρώπινες και ο άνθρωπος αισθάνεται μέρος του κόσμου.

Η μύηση, αν και συγκαλυμμένη, αποτελεί έκφραση ενός ψυχοδράματος που εκπληρώνει μια βαθιά ανθρώπινη ανάγκη. Καλοί και κακοί, βασιλιάδες και βασίλισσες, αδερφές και αδερφοί, μητριές και μητέρες είναι ρόλοι που υπάρχουν και στον πραγματικό κόσμο. Σε όλα τα παραμύθια υπάρχει ένα ατομικό σενάριο, το οποίο περιλαμβάνει τόσο τους βασικούς ρόλους όσο και την πλοκή σύμφωνα με την οποία εξελίσσονται οι ρόλοι αυτοί.
Η αφήγηση ιστοριών είναι μια θεραπευτική μέθοδος γνωστή από πολύ παλιά, όπως φαίνεται από τη μυθολογία της αρχαίας Ελλάδας και των άλλων χωρών.

Οι ιστορίες μοιάζουν με ένα ταξίδι στον κόσμο του πραγματικού ή στο χώρο της φαντασίας. Στην Ανατολή, ο σοφός καθόταν σε μέρη όπου οι περαστικοί, αν ήθελαν, μπορούσαν να τον ακούσουν να αφηγείται μια ιστορία η οποία περιελάμβανε άλλες μικρότερες. Ο περαστικός λοιπόν άκουγε τις ιστορίες και μπορούσε να διδαχθεί από αυτές.
Μέχρι περίπου το 17ο αιώνα, εκτός από τα παιδιά, ιστορίες άκουγαν και οι μεγάλοι.

Στην Αφρική η αφήγηση των ιστοριών γινόταν μέσα σε κλειστό χώρο και ποτέ στην ύπαιθρο, επειδή υπήρχε ο φόβος ότι θα τις ακούσουν τα πνεύματα και θα τις ζωντανέψουν (Mooli Lahat, Dramatherapy Coyrse, 1989).
Σε όλο τον κόσμο οι ιστορίες έχουν κοινά χαρακτηριστικά και ομοιότητες, ανάλογα με την κουλτούρα του κάθε λαού, και αυτό γιατί ορισμένες ανάγκες φαίνεται να είναι οικουμενικές και διαχρονικές.
Οι ιστορίες αφήνουν πάντοτε μεγάλα περιθώρια στη φροντίδα του κάθε ανθρώπου, επιτρέποντάς του να πλάσει στο μυαλό του, όπως εκείνος θέλει, τους τόπους, τους ήρωες και τα αντικείμενα, σε αντίθεση με την τηλεόραση η οποία με τις εικόνες περιορίζει τη φαντασία και την υποτάσσει στις υποκειμενικές ανάγκες του ατόμου. (http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3)

Δουλεύοντας με μια ιστορία  και την κατάληξή της, ένα άτομο μπορεί να βάλει ένα τέρμα στο παρελθόν και σε εμπειρίες που μπορεί να παραμένουν ημιτελείς. Είναι προτιμότερο να θάβουμε ότι έχει πεθάνει με τελετή και έτσι να βιώνουμε μια απελευθέρωση του συναισθήματος παρά να κάνουμε αυτό με ένα αποτελεσματικό, αλλά φλεγματικό τρόπο, που όμως δεν ανακουφίζει τον πόνο. Τα γεγονότα μπορεί να μην αλλάξουν τα συναισθήματά μας, όμως μπορεί να αποκτήσουν μια νέα ισορροπία με την οποία είναι πιο εύκολο να ζήσει κανείς. (Couroukli – Robertson, 1998).

Επειδή ο δραματοθεραπευτής χρησιμοποιεί στη θεραπευτική διαδικασία σύμβολα και μεταφορές, είναι απαραίτητο να χειρίζεται ιστορίες, μύθους και παραμύθια έτσι ώστε να ανιχνεύεται η αλήθεια του θεραπευόμενου με τον πιο αυθεντικό τρόπο, καθώς στη δραματοθεραπεία η θεραπευτική διαδικασία δεν πρέπει να περνά μέσα από τον έλεγχο της σκέψης και της λογικής. Γι’ αυτό ο δραματοθεραπευτής είναι απαραίτητο να πλουτίζει τις γνώσεις του σε ιστορίες και μύθους, αλλά και να μπορεί να δημιουργεί ο ίδιος τις ιστορίες ή να βοηθά τον « πελάτη »να πλάσει τις δικές του.
http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3

Ευθυμία Λεμονιάτη
Βιβλιογραφία

    Pathfinder clubs – XRTCUPXRTC©.mht
    http://www.dramatherapy.gr/dthgrvers.htm
    Mooli Lahat, Dramatherapy Coyrse, 1989.
    http://www.matia.gr/library/ebook_02/005_art_therapy-2.html#3
    Cooper, 1998
    Couroukli – Robertson, 1998
    Οι ιστορίες στη Δραματοθεραπεία της Σοφίας Καραβασίλη

Article Hits: {hits}295{/hits}

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule