image002-21

Το άγχος των εξετάσεων

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Σοφία Γιουκκά, Δασκάλα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Ως ενήλικες έχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα παιδιά ζουν σ’ έναν κόσμο ανέμελο, απαλλαγμένο από άγχος και στενοχώριες. Στην πραγματικότητα συμβαίνει συχνά το αντίθετο. Ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά αισθάνονται συχνά άγχος και ανησυχούν για πολλούς λόγους, άλλα σε μικρότερο κι άλλα σε μεγαλύτερο βαθμό κι ένταση…

Το άγχος είναι το αποτέλεσμα των απαιτήσεων που ασκούνται πάνω στο άτομο και της ικανότητάς του να ανταποκριθεί σ’ αυτές ικανοποιητικά. Οι παράγοντες που προκαλούν τέτοιες πιέσεις-απαιτήσεις μπορεί να προέρχονται τόσο από το εξωτερικό περιβάλλον (δηλ. την οικογένεια, τους φίλους, το σχολείο), όσο κι από τον ίδιο του τον εαυτό. Μάλιστα, οι πιέσεις που δέχεται το παιδί από τον εαυτό του μπορεί να είναι και οι πιο σημαντικές.

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις (από το δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) ιδίως στην περίοδο των εξετάσεων γίνονται πηγές έντονου άγχους. Όταν πλησιάζει η εποχή των εξετάσεων και ειδικότερα των εξετάσεων για εισαγωγή σε κάποιο ανώτερο ή ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα, το άγχος των παιδιών μεγαλώνει. Αυτές τις ημέρες, ερωτήσεις και δηλώσεις όπως οι παρακάτω είναι πολύ συνηθισμένες.

«Ο γιος μου διαβάζει, για να δώσει πανελλήνιες. Έχει πολύ άγχος. Ο αδερφός του άλλαξε δωμάτιο, για να μην τον ενοχλεί. Έχει βάλει υψηλούς στόχους και αγχώνεται, γιατί ανησυχεί ότι δεν θα τα καταφέρει. Λέει ότι δεν του φτάνει ο χρόνος και ότι δεν μπορεί να συγκεντρωθεί. Είναι καλός μαθητής, αλλά ανησυχεί μήπως ξεχνάει αυτά που διαβάζει. Το βράδυ αργεί να κοιμηθεί. Δεν τρώει καλά. Πήρα άδεια από τη δουλειά μου, για να είμαι σπίτι και να τον βοηθάω όσο μπορώ. Τι μπορώ να κάνω, για να μην αγχώνεται τόσο πολύ;»

«Σε λίγες μέρες ξεκινάνε οι εξετάσεις και έχω πολύ άγχος”, λέει μαθήτρια της Γ´ Λυκείου. “Όσο περνάει ο καιρός, νιώθω ότι το άγχος μου θα είναι τόσο μεγάλο που δεν θα καταφέρω τίποτα και σκέφτομαι ότι δεν θα πάω να γράψω. Οι γονείς μου με πιέζουν. Μου λένε ότι πρέπει να διαβάζω περισσότερο, ότι έχω ικανότητες και ότι μπορώ να κάνω πολλά περισσότερα από αυτά που καταφέρνω ως τώρα. Εγώ όμως αγχώνομαι περισσότερο και δεν μπορώ να το ελέγξω. Τι να κάνω;»

«Το άγχος κυριεύει τη σκέψη μου και “μπλοκάρει” το μυαλό μου. Θυσίασα 6 χρόνια σκληρής δουλειάς με ξενύχτια κ .λ π λόγω του άγχους μου. Ήμουν μαθήτρια του 18-19 κι έγραψα 14. Και συνειδητοποίησα ότι εάν είσαι αγχώδης, το άγχος θα υπάρχει σε όλες τις φάσεις της ζωής σου. Επομένως πρέπει να προσπαθείς να το αποβάλεις και να μην αφήνεις τίποτα να σου χαλάσει τη σκληρή προετοιμασία.»

image002-21«…αναφέρομαι στο άγχος. Προσωπικά μου συμβαίνει συνέχεια, τα μεσημέρια δεν κοιμάμαι σκεφτόμενος τι έκανα λάθος στο διαγώνισμα. Ζω σε έναν κόσμο άγχους. Ή θα αγωνιώ για τα αποτελέσματα ή για το αν θα γράψουμε.»

Σε περιπτώσεις όπως τις παραπάνω το άγχος γίνεται επικίνδυνο και μπορεί να κάνει κακό, όταν είναι ανεξέλεγκτο, γιατί περιορίζει την πραγματική ικανότητα για επίδοση, προκαλεί δυσφορία και μας κάνει να υποφέρουμε.

Βέβαια εκείνο που χρειάζεται να ξέρουμε και να θυμόμαστε καλά – υποψήφιοι και γονείς- είναι ότι, μέχρις ενός σημείου, το άγχος είναι φυσιολογικό και δημιουργικό. Μας κινητοποιεί σε δύσκολες και προκλητικές φάσεις της ζωής μας να καταβάλουμε το μέγιστο των προσπαθειών μας προκειμένου να επιτύχουμε τον στόχο μας! Είναι όμως σημαντικό να μπορεί κανείς να αναγνωρίσει πότε το άγχος ξεπερνά τα επίπεδα στα οποία μπορεί να είναι βοηθητικό. Οι παρακάτω αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού ή του έφηβου μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικά σημεία:

  • δυσκολία συγκέντρωσης, διανοητικό μπλοκάρισμα (μπλακ-άουτ), δυσκολία οργάνωσης των πληροφοριών, δυσκολία στη μνήμη και στην ικανότητα για μάθηση, σύγχυση, έντονη ανησυχία για την απόδοση και τις εξετάσεις
  • πονοκέφαλοι, κοιλόπονοι, ταχυκαρδία, εφίδρωση, συχνοουρία, τρέμουλο, ναυτία, μυϊκή υπερένταση, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ταχυπαλμίες, ορμονικές διαταραχές, συχνά κρυολογήματα, δυσπεψία, μειωμένη όρεξη για φαγητό, αίσθημα κόπωσης, διαταραγμένος ύπνος
  • αρνητικές σκέψεις, μείωση αυτοπεποίθησης, κατάθλιψη, απογοήτευση, θυμός, αίσθημα αποτυχίας, αίσθημα μοναξιάς, παρεξήγησης από τους άλλους
  • ευσυγκινησία, ευερεθιστότητα εύκολα ξεσπάσματα σε κλάμα ή θυμό, έλλειψη υπομονής, διαρκής εκνευρισμός, άγχος για μικροπράγματα, υπερβολικό κάπνισμα, αυξημένη χρήση αλκοόλ.

Το άγχος των εξετάσεων συνήθως συνδέεται με τον φόβο που νιώθει ο μαθητής μήπως απογοητεύσει τους γονείς του ή ματαιωθούν οι προσδοκίες που έχει από τον εαυτό του. Ουσιαστικά δεν είναι τίποτα άλλο παρά «μασκαρεμένος» φόβος για ενδεχόμενη αποτυχία στις εξετάσεις, Κινητοποιείται από αρνητικές σκέψεις, ενισχύεται μέσα από αυτές και τελικά, μπορεί ο μαθητής να «ακινητοποιηθεί» και να εγκαταλείψει την προσπάθειά του. Επίσης σε ορισμένες περιπτώσεις, εξαιτίας των αρνητικών σκέψεων που κάνει, όταν αγχώνεται, άθελά του συμπεριφέρεται σαν να είναι σίγουρος ότι θα αποτύχει, με πιθανό αποτέλεσμα την πραγματική αποτυχία, παρά τις ικανότητές του.

image003-21Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε το άγχος; Το κρίσιμο σημείο στη σωστή αντιμετώπιση του άγχους είναι να εντοπίσουμε την αιτία που το προκαλεί και αυτή τις περισσότερες φορές δεν είναι καμία άλλη από το φόβο της αποτυχίας και το φόβο της απογοήτευσης του οικογενειακού μας περιβάλλοντος. Γι΄ αυτό το λόγο πρέπει όλη η οικογένεια να στηρίζει τον εξεταζόμενο χωρίς όμως να τον επιβαρύνει με πρόσθετο άγχος, το οποίο μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.

image004-21Πρακτικές οδηγίες για τους μαθητές:

Πριν τις εξετάσεις:

  • Οργανώστε την ύλη σας και το χρόνο σας
  • Μην αφήνετε την επανάληψη για την τελευταία στιγμή
  • Αποφύγετε να ξενυχτάτε πριν τις εξετάσεις
  • Φροντίστε τον εαυτό σας
  • Φροντίστε τον ύπνο και τη διατροφή σας
  • Συζητήστε με την οικογένειά σας τους τρόπους που θα διευκολύνουν τη μελέτη σας
  • Κάντε ευχάριστα διαλείμματα
  • Κάντε τις επαναλήψεις σας μαζί με φίλους
  • Δοκιμάστε τις δυνάμεις σας μαζί με άλλους υποψηφίους
  • Συναντήστε άλλους συμμαθητές σας και ας ρωτήσει ο ένας τον άλλον …
  • Αν μπορείτε να το εξηγήσετε στους άλλους, τότε το έχετε κατανοήσει … διαφορετικά, χρειάζεστε κι άλλες επαναλήψεις!
  • Αντικαταστήστε τις σκέψεις: «δεν θα φοβηθώ», ή «θα πετύχω στα σίγουρα!», με τις πιο ρεαλιστικές σκέψεις: «Ακόμα κι αν φοβηθώ, θα το αντιμετωπίσω», «θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να επιτύχω»…
  • Ξοδέψτε λίγο χρόνο για γυμναστική ή ένα μικρό περίπατο στη φύση.

Την ημέρα των εξετάσεων:

image005-21Προετοιμαστείτε πρακτικά (ξυπνήστε νωρίς, φάτε πρωινό, πάρτε τα απαραίτητα για την εξέταση, φτάστε έγκαιρα στον τόπο της εξέτασης)

Κατά την εξέταση συγκεντρωθείτε και χαλαρώστε:

  • Αναπνέετε ήρεμα. Συνδυάστε εισπνοές- εκπνοές με θετικές σκέψεις
  • Ξεκινήστε πάντα με ό,τι γνωρίζετε καλά.
  • Διαβάστε προσεκτικά τις ερωτήσεις και οργανώστε το χρόνο σας
  • Χρησιμοποιήστε πρόχειρο για να οργανώσετε τις σκέψεις σας
  • Αν κολλήσετε σε μια ερώτηση, προχωρήστε στην επόμενη
  • Αφήστε χρόνο για να ξαναδιαβάσετε τις απαντήσεις σας
  • Μόλις νιώσετε τα πρώτα σημάδια πανικού επαναλάβετε μια λέξη ή φράση που σας ηρεμεί (π.χ. «ήρεμα», «χαλαρά», κ.λ.π.

Οι εξετάσεις τελείωσαν, μπορείτε να ξεκουραστείτε! Κάντε ένα δώρο στον εαυτό σας, μια βόλτα μ’ ένα φίλο, κ.α Οραματιστείτε την επιτυχία και προετοιμάστε τον εαυτό σας για την επόμενη ημέρα.

Να θυμάστε: Η ζωή συνεχίζεται και μετά τις εξετάσεις. Μια αποτυχία, μικρή ή μεγάλη, δεν είναι το τέλος του κόσμου, ακόμα κι αν φαίνεται έτσι. Θα υπάρξουν πολλές ευκαιρίες για να δοκιμαστείτε και να πετύχετε στους μελλοντικούς σας στόχους.

Πρακτικές οδηγίες για γονείς

Φροντίστε να είστε διαθέσιμοι πρώτα για να ακούσετε τα παιδιά σας, και μετά για να τα συμβουλέψετε!

  • Δώστε θάρρος, όχι πίεση. Ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι γονείς συμβαίνει να προκαλούν άγχος στα παιδιά τους χωρίς να το καταλαβαίνουν.
  • Φροντίστε για επαρκή ξεκούραση και καλή διατροφή που θα ενισχύσουν τις φυσικές άμυνες των παιδιών στην αντιμετώπιση του άγχους.
  • Ενισχύστε την προσπάθεια χωρίς κριτική.
  • Δημιουργήστε περιβάλλον κατάλληλο για μελέτη.
  • Μάθετε να ξοδεύετε χρόνο. Μεγάλο μέρος των εφήβων που εκφράζουν άγχος για τις εξετάσεις, έχουν ανάγκη να μιλήσουν με κάποιον για να νιώσουν καλύτερα. Μη χάνετε ευκαιρία να τους δείξετε ότι είστε διαθέσιμοι.
  • Βοηθείστε τα παιδιά σας να αντιμετωπίσουν το άγχος τους συζητώντας μαζί τους για τους λόγους που μπορεί να το προκαλούν. Από τη μεταξύ σας συζήτηση μπορεί να προκύψουν κάποιες καινούργιες ιδέες και λύσεις. Μπορείτε να δημιουργήσετε αντίστοιχες ευκαιρίες ξοδεύοντας περισσότερο χρόνο για συζήτηση με άλλους γονείς ή εκπαιδευτικούς.
  • Συμβουλευτείτε ειδικούς αν αισθάνεστε ότι το χρειάζεστε.

Να θυμάστε: Το να αισθάνεται κανείς άγχος είναι φυσιολογικό. Φράσεις του τύπου«το άγχος της αποτυχίας είναι φυσιολογικό», «όλοι έχουμε σε αντίστοιχες συνθήκες παρόμοιο άγχος …» «ακόμα κι αν δεν περάσεις, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις…» «αν δεν περάσεις για το μόνο που θα στενοχωρηθώ είναι γιατί δεν θα ανταμειφθούν οι κόποι σου…», «Κάθε αποτυχία είναι μια ευκαιρία μάθησης!…» σίγουρα θα κάνουν τα παιδιά σας να νιώσουν καλύτερα.

image006-21 Οι εξετάσεις είναι σημαντικές- αλλά δεν αποτελούν τη μόνη οδό για τη μελλοντική επιτυχία και ευτυχία. Η επιτυχία στη ζωή δεν εξαρτάται μόνο από την επιτυχία στις εξετάσεις και καλό είναι να βλέπουμε τα πράγματα στις αληθινές τους διαστάσεις.
Ο κύριος σκοπός της εκπαίδευσης είναι να βοηθήσει τους νέους ανθρώπους να μαθαίνουν να ανταποκρίνονται με επιτυχία στις συνεχώς μεταβαλλόμενες κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές συνθήκες. Επομένως, ο στόχος των γονιών και των εκπαιδευτικών είναι να βοηθήσουν τους μαθητές να αγαπήσουν τη μάθηση και να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες –και στην δύσκολη στιγμή των εξετάσεων- που θα επιτρέψουν στο παιδί να συνεχίσει και μετά απ’ αυτές να θέλει να μαθαίνει.

image001-20

Τζόγος

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Ο παθολογικός τζόγος διαφέρει άραγε από την εξάρτηση ναρκωτικών – αλκοόλ;

 

Αφροδίτη Κυριάκου-Κουτσίδου

Δασκάλα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Σύμφωνα με τονΓιάννη Πανούση Καθηγητή Εγκληματολογίας, ο τζόγος, δηλαδή η επίκληση/πρόσκληση ή και πρόκληση της τύχης, είναι μια φιλοσοφία κι ένας τρόπος ζωής. Ανεξάρτητα από τα ατομικά ψυχοπαθολογικά χαρακτηριστικά του τζογαδόρου παίκτη πίσω από την αναζήτηση της μιας ζαριάς, του ενός χαρτιού, της μιας κλήρωσης κρύβεται το κοινωνικό κλίμα μιας εποχής και μιας χώρας.

image001-20


Ο καθένας εξατομικεύει, προσωποποιεί και εσωτερικεύει το σύνθημα «όλα επιτρέπονται» ή «όλα μπορούν να (σου) συμβούν» και αφήνεται στην ανομία τού να κερδίσεις (και όχι να πετύχεις, σύμφωνα με την αξία και τις προσπάθειές σου).

Ο τζόγος ακυρώνει τις μακροχρόνιες μορφωτικές ή επιστημονικές επαγγελματικές επενδύσεις ενός ατόμου στο όνομα της μιας «αρπαχτής», της μιας «ευκαιρίας», η οποία θα υλοποιήσει το «όνειρο».

Επομένως, θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει ότι ο παθολογικός τζόγος είναι μια εξάρτηση που λίγο διαφέρει από αυτήν των ναρκωτικών ή του αλκοόλ αφού ο παθολογικός παίκτης αναζητεί την κορύφωση του πάθους του. Βέβαια, δε μας αφορά ο άνθρωπος που θα παίξει μία φορά ή θα πάρει ένα λαχείο, δηλαδή ο κοινωνικός παίκτης, που έχει όριο και μέτρο.

Αντικείμενό μας είναι ο παθολογικός παίκτης-χρήστης αυτός, δηλαδή, που συνεπαρμένος κυνηγά το όνειρο του εύκολου κέρδους και τις φαντασιώσεις νίκης, αδιαφορώντας για κάθε όριο και κόστος και που αργά ή γρήγορα βρίσκει τον εαυτό του στο τέλμα της εξάρτησης. Εν γένει, μας αφορά η ευάλωτη προσωπικότητα, η οποία μέσα σ’ ένα συγκεκριμένο κοινωνικό περιβάλλον γίνεται εξαρτημένος παθολογικός παίκτης. Συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από εμφανή απώλεια ελέγχου, δηλαδή αδυναμία του ατόμου ν’ αντισταθεί στην ευκαιρία να παίξει και αδυναμία να σταματήσει αφού έχει αρχίσει.

image002-20Γοητευμένος, ο τζογαδόρος, από τα εναλλασσόμενα συναισθήματα εγκαταλείπεται σε μια αδιαφορία για ό,τι τον περιβάλλει, τινάζει στον αέρα περιουσίες, οικογένειες, σχέσεις. Παίρνει δανεικά και αγύριστα, υπεξαιρεί χρήματα, μπλέκεται με το νόμο, χάνει τα υπόλοιπα ενδιαφέροντά του, το κέφι και την ηρεμία του και αισθάνεται στο τέλος να χάνει τον εαυτό του.

Διεθνείς έρευνες δείχνουν πως τα συναισθήματα που εκδηλώνουν οι παθολογικοί τζογαδόροι πριν από το παιχνίδι είναι: έντονη αδημονία, φόβος ότι θα χάσουν την ευκαιρία να παίξουν, στενοχώρια αν δεν προλάβουν, παράλογη ή υπερβολική βεβαιότητα και φαντασιώσεις ότι θα κερδίσουν, όνειρα για το πώς θα ξοδέψουν τα «κερδισμένα» και διέγερση την οποία για διάφορους ατομικούς λόγους αναζητούν στον τζόγο αντί στην καθημερινή ζωή. Δυσφορία, θυμός, ένταση εκφράζονται αν κάτι μπει εμπόδιο για να παίξουν.

Από ότι φαίνεται οι άντρες ρέπουν πιο πολύ στον τζόγο, με τη σκέψη «δεν πειράζει, αύριο είναι μια άλλη μέρα». Οι γυναίκες δείχνουν να έχουν τα πόδια στη γη και να σκέφτονται τι θα γίνει αύριο. Έτσι, παρατηρούνται οι σύζυγοι παικτών να βρίσκονται σε φάση απόγνωσης και υστερίας, ενώ οι ίδιοι οι παίκτες να είναι σαφώς πιο ψύχραιμοι και συγκρατημένοι. Δεν είναι λίγοι, βέβαια, αυτοί που εξομολογούνται ότι θέλουν ν’ αυτοκτονήσουν, κάποιες περιπτώσεις αναφέρουν βία, ενώ συχνά οι παίκτες τυραννισμένοι από τύψεις θεωρούν τον εαυτό τους υπεύθυνο για όλα τα δεινά σχετικά και άσχετα που έχουν συμβεί στους δικούς τους.

Δυστυχώς, νέα δεδομένα μπαίνουν στον κόσμο του «τζόγου», όπως το Internet. Εκεί ο παίκτης παίζει ακόμα και εν ώρα εργασίας διακινδυνεύοντας τη δουλειά του, ενώ το χρήμα είναι πλαστικό και η απώλεια δε φαίνεται άμεσα. Πρόκειται για μια πολύ μοναχική πορεία, όπου ο άνθρωπος απομονώνεται χωρίς κανένα κοινωνικό έλεγχο.

image003-20Το πρόβλημα του παθολογικού τζογαδόρου έχει τις ρίζες του στην παιδική ηλικία, όπου τα παιδιά δεν παίζουν με χρήματα, αλλά για να νικήσουν και αναπτύσσεται σταδιακά. Όμως πολλοί αδυνατούν να προσδιορίσουν πότε άρχισαν να χάνουν τον έλεγχο, αλλά αναγνωρίζουν ότι η κατάσταση επιδεινώνεται, ότι αισθάνονται την ανάγκη να ξοδεύουν περισσότερο χρόνο και χρήμα και σταδιακά αλλάζει η συμπεριφορά προς τους γύρω. Μόνο όταν τα πράγματα φτάσουν σε κρίση ή οι άλλοι εκφράζουν έντονα παράπονα για τις πράξεις τους αντιλαμβάνονται σχετικά το μέγεθος του προβλήματος.

Από τη σκοπιά της δημόσιας υγείας και μέσω της πρόληψης θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και το θέμα του τζόγου, υποστηρίζει ο καθηγητής Ψυχιατρικής, Κωστής Μπάλας. Και τι εννοεί; Είναι διεθνώς αποδεκτό, μας λέει, πως μόνο η πρωτογενής πρόληψη, που αφορά συνολικά στο να μη δημιουργηθούν προσωπικότητες που θα ρέπουν προς τον κίνδυνο και το ρίσκο, μπορεί να είναι αποτελεσματική. Η δημιουργία προσωπικοτήτων ξεκινά από τη στιγμή της γέννησης, ούτε καν από τη σχολική ηλικία. Αλλιώς, κάποια άτομα θα παρουσιάσουν τάση προς το ρίσκο που θα εκδηλωθεί κάποια στιγμή είτε στον τζόγο, στα ναρκωτικά, το αλκοόλ, την επικίνδυνη οδήγηση κλπ. Βέβαια, δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να μπερδεύουμε τα αίτια με τη νοσηρή κατάσταση. Όταν πρόκειται για ασθενή εξαρτημένο, δεν μπορούμε να λέμε μόνος του τα ‘θελε και τα ‘παθε. Οφείλουμε να παρέχουμε την κατάλληλη θεραπεία, αλλιώς παραβιάζουμε το θεμελιώδες δικαίωμα κάθε ανθρώπου για θεραπεία.

Σήμερα παντού γύρω δίδεται η ευκαιρία του τζόγου. Ας είμαστε λοιπόν σε εγρήγορση, αφού η αναζήτηση της συγκίνησης φαίνεται πως ενυπάρχει στον άνθρωπο!

Κι ας έχουμε κατά νου ότι δεν τελειώνει η ζωή αν κάνει κάποιος λάθος. Τα πάντα διορθώνονται οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει!

Βήματα προς την απεξάρτηση

* Σταμάτησε κάθε ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς σου να απεξαρτηθείς.

* Παρατήρησε χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς σου: Μήπως νιώθεις την ανάγκη να «παίξεις» όταν βαριέσαι, είσαι αγχωμένος ή πιεσμένος;

* Χρησιμοποίησε ένα ημερολόγιο για να σημειώνεις τις μέρες που απέχεις από το «παιχνίδι». Θα έχεις έτσι την ευκαιρία να βλέπεις την πρόοδο που κάνεις.

* Ζήτησε από κάποιον που εμπιστεύεσαι να διαχειρίζεται τα χρήματά σου για κάποιο χρονικό διάστημα (π.χ. 3 μηνών).

* Μη χρησιμοποιείς τις πιστωτικές σου κάρτες.

* Επιβράβευσε τον εαυτό σου ύστερα από την περίοδο αποχής σου από τυχερά παιχνίδια ξοδεύοντας μερικά από τα χρήματα που μάζεψες για τον εαυτό σου.

* Θυμήσου, χρειάζεσαι χρόνο για να απεξαρτηθείς.

(Πηγή: Ελληνικό Κέντρο Διαπολιτισμικής Ψυχιατρικής και Περίθαλψης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 30/12/2005

image001-19

Συναισθηματική νοημοσυνη

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ

(EMOTIONAL INTELLIGENCE)

“H ΕΞΥΠΝΗ ΚΑΡΔΙΑ”

image001-19

“Είναι μόνο η καρδιά
που μπορεί να δει τα
αληθή, η ουσία δεν είναι
ορατή στο γυμνό μάτι”

Antoine de Saint-Exupery

Έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε ότι το «IQ» (Intelligence Quotient) ή αλλιώς «Πηλίκο Διανοητικής Ευφυΐας» είναι η καλύτερη «μεζούρα» μέτρησης, της ανθρώπινης δυνητικότητας. Τα τελευταία 20 χρόνια, μελετητές ανακάλυψαν ότι αυτό δεν είναι ένα αποδεκτό γεγονός αφού στην πραγματικότητα, το «Πηλίκο της Συναισθηματικής Νοημοσύνης» (“Emotional intelligence Quotient”) ήEI, ή EQ μπορεί να είναι πιο αξιόπιστος δείκτης της μελλοντικής επιτυχίας ενός ανθρώπου. Ο ψυχολόγος Daniel Goleman στο πολυσυζητημένο βιβλίο του «η συναισθηματική νοημοσύνη» γιατί το ΕQ είναι πιο σημαντικό από το ΙQ, (1995), υποστηρίζει ότι η συναισθηματική νοημοσύνη, είναι πιο σημαντική. Στο βιβλίο αυτό ο Goleman προσπαθεί να εξηγήσει γιατί τόσοι άνθρωποι με υψηλό IQ καταλήγουν να εργάζονται για ανθρώπους με μέτριο IQ και σχολιάζει ότι η απήχηση του στο ευρύ κοινό, μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι “επιβεβαιώνει την άποψη ότι οι άνθρωποι μπορούν να είναι έξυπνοι με τρόπο ανεξάρτητο από βαθμολογία IQ”. Οι ρίζες της συναισθηματικής νοημοσύνης ανάγονται στην έννοια της κοινωνικής νοημοσύνης που ανάφερε ο Thorndike το 1920, αλλά κυρίως στον ψυχολόγο Howard Gardner που το 1983 πρότεινε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης. Η θεωρία τη συναισθηματικής νοημοσύνης έγινε γνωστή από τον Daniel Goleman, δημοσιογράφο και ψυχολόγο στο πανεπιστήμιο του Χαρβαρντ.

 

 

Τι είναι όμως η συναισθηματική νοημοσύνη;

image002-19Ας προσεγγίσουμε το θέμα από την πλευρά μιας μικρής πραγματικής ιστορίας.

Η διοίκηση σε ένα τμήμα ειδήσεων του BBC με 200 υπαλλήλους, αποφάσισε ότι το τμήμα αυτό πρέπει να κλείσει. Έτσι έστειλαν ένα στέλεχος για να ανακοινώσει τη διάλυση του τμήματος.

Το ανώτερο στέλεχος επαίνεσε τους εργαζομένους για τις επιτυχίες τους έναντι των ανταγωνιστών τους και τους ευχαρίστησε για τη συνεργασία τους. Στο τέλος ανάφερε ότι μόλις είχε επιστρέψει από ένα ταξίδι από τις Κάννες και ήτανε αρκετά κουρασμένος.

Η είδηση της διάλυσης και η αυτάρεσκη συμπεριφορά του υπαλλήλου προκάλεσε οργή και αγανάκτηση.

Η ατμόσφαιρα έγινε απειλητική και ο υπάλληλος χρειάστηκε «μπράβους» για να φύγει σώος.

Την επομένη επισκέφθηκε την ίδια ομάδα εργαζομένων ένα άλλο στέλεχος της εταιρείας.

Τους μίλησε από καρδιάς για τη σημασία της δημοσιογραφίας και για το όραμα που ώθησε όλους να μπουν σε αυτό το επάγγελμα. Τόνισε ότι κανείς δεν μπαίνει σε αυτό το επάγγελμα για να πλουτίσει και ότι πάντοτε το επάγγελμα τους επηρεαζόταν από σκαμπανεβάσματα της οικονομικής κατάστασης. Επικαλέσθηκε το πάθος, την αφοσίωση και την αγάπη των δημοσιογράφων για τις υπηρεσίες που προσφέρουν. Τόνισε ότι κατανοεί τα συναισθήματα τους και ότι σίγουρα νιώθουν απογοητευμένοι. Τέλος ευχήθηκε σε όλους καλή επιτυχία στη συνέχεια της καριέρας τους.

Όταν σταμάτησε να μιλά, …

Οι εργαζόμενοι τον χειροκρότησαν…

Τι είναι τελικά αυτό που έκανε τους ίδιους ανθρώπους να συμπεριφερθούν εντελώς διαφορετικά, στη δεύτερη συνάντηση; Η απάντηση είναι απλή. Το δεύτερο στέλεχος τους μίλησε από καρδιάς …

Ας δούμε όμως πως οι ψυχολόγοι οριοθετούν τη «Συναισθηματική Νοημοσύνη»:

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του κάθε ανθρώπου αλλά και νοητική ικανότητα, την οποία το άτομο κληρονομεί από το γενετικό υλικό των γονιών του και την διδάσκεται την εξελίσσει και την αναπτύσσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.

«Η συναισθηματική νοημοσύνη περικλείει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κάποιος με ακρίβεια, να εκτιμά και να εκφράζει το συναίσθημα, να έχει την ικανότητα να αναδύει και να γεννά συναισθήματα όταν αυτά βοηθούν τη σκέψη, να καταλαβαίνει το συναίσθημα και τη συναισθηματική γνώση και να μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματα του, ώστε να προωθεί τη συναισθηματική και διανοητική ανάπτυξη».

Πιο απλά η συναισθηματική νοημοσύνη καθορίζει τον βαθμό στον οποίο ένα άτομο:

image003-19image004-19προσαρμόζεται εύκολα στο περιβάλλον
κατανοεί τα συναισθήματα και τα κίνητρα των άλλων
μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματα του
μπορεί να εργάζεται κάτω από πίεση
δεν τα παρατάει όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες
μπορεί να συνεργάζεται με άλλους για την επίτευξη ενός στόχου
μπορεί να εμπνέει και να ηγείται
έχει ισχυρά κίνητρα
κάνει σωστή ιεράρχηση στόχων και αναγκών
εστιάζει την προσοχή του
αποφεύγει τα λάθη
είναι ευσυνείδητο
γνωρίζει να διαχειρίζεται τις διαφωνίες
είναι αισιόδοξο
είναι ικανό στην επικοινωνία και στην δημιουργία δεσμών
έχει ικανότητα πειθούς.

Ο Γκαίτε είχε πει τα εξής: «είμαστε σχηματοποιημένοι και διαμορφωμένοι από αυτά που αγαπάμε»,και πιθανά η ευφυΐα είναι ένα «καλούπι» δοσμένο από την καρδιά. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι μια ουσιαστική κατανόηση των όσων μαθαίνουμε.

Ο Αριστοτέλης στα «Ηθικά Νικομάχεια» αναφέρει ότι είναι σπάνιο χάρισμα να μπορούμε να υπερισχύουμε στη συναισθηματική μας παρόρμηση, να έχουμε δηλαδή τη σπάνια ικανότητα να θυμώνουμε με το σωστό πρόσωπο, στο σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με το σωστό τρόπο.

 

Ο δείκτης συναισθηματικής νοημοσύνης (e.q.) είναι ένα μέτρο της συναισθηματικής μας ευφυΐας ή της ικανότητας μας να χρησιμοποιούμε τα συναισθήματα και τις γνωστικές μας ικανότητες στην καθημερινή μας ζωή. Η συναισθηματική νοημοσύνη περιλαμβάνει, χωρίς όμως να περιορίζεται στην εναίσθηση, διαίσθηση, δημιουργικότητα, ευκαμψία, προσαρμοστικότητα, έλεγχο του άγχους, αρχηγική ικανότητα, ακεραιότητα, αυθεντικότητα, ενδοπροσωπικές και διαπροσωπικές δεξιότητες.

Η συναισθηματική νοημοσύνη αναφέρεται στην ικανότητα να ελέγχουμε τα συναισθήματά μας και να ανταποκρινόμαστε αποτελεσματικά με αυτά.

Μερικές πλευρές της συναισθηματικής νοημοσύνης μπορούν να μετρηθούν. Ωστόσο είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο δείκτης συναισθηματικής νοημοσύνης όπως υπάρχει για τη διανοητική νοημοσύνη. Ενώ τι I.Q. μετρά συγκεκριμένες καταστάσεις, το E.Q. είναι το μέτρο χρήσης των συναισθημάτων και των γνωστικών μας ικανοτήτων. Ουσιαστικά η συναισθηματική νοημοσύνη έχει περισσότερο να κάνει με την επιτυχία και την ευτυχία στη ζωή

Διάσημοι επιστήμονες έχουν πει ότι οι ανακαλύψεις τους αποτελούν ,απλά, αποκαλύψεις των μυστικιστών του παρελθόντος. Ακόμα και ο αλαζονικά σκεπτόμενος Φρόυντ έγραψε, “όπου κι αν πάω , βρίσκω έναν ποιητή που έχει πάει εκεί πριν από εμένα”. Οι ποιητές και οι μυστικιστές γνώριζαν από πάντα ότι η αληθινή ευφυΐα είναι μια ευλογία του μυαλού και της καρδιάς, της σκέψης και του αισθήματος.

Όπως σημειώνει στον επίλογο της η μεταφράστρια του βιβλίου του Goleman «συναισθηματική νοημοσύνη» στην Ελληνική γλώσσα, ο καθένας μας μπορεί να επαναπροσδιορίσει τη συμπεριφορά του και τη στάση του στη ζωή, είτε την οικογενειακή (ως γονιός ή ως σύντροφος) είτε την επαγγελματική και κοινωνική γενικότερα. Καταργώντας την αποκλειστικότητα της ψυχρής λογικής των αριθμών και των δεικτών νοημοσύνης, η ζωή μας μπορεί και αξίζει να γίνει καλύτερη.

Και συμπληρώνει ο Ψυχίατρος Ιωάννης Νέστορος

Ίσως αυτό που χαρακτηρίζει τον «ανώτερο πνευματικά» άνθρωπο, να μην είναι τόσο ο τρόπος σκέψης, αλλά ο πλούτος του συναισθηματικού του κόσμου.

Σάββας Θεοδοσίου

Εκπαιδευτικός

Πηγές :

“Η συναισθηματική νοημοσύνη” γιατί το EQ είναι πιο σημαντικό από το IQ – Daniel Goleman

Esoterica.gr.

Pacific.jour.auth.gr.

image003-18

Πώς να καλλιεργήσουμε την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησηΔιορθωμένο

Written by geroskipou on . Posted in Άρθρα

Άρτεμις Ανδρέου

image003-18Ενθάρρυνση!

Αυτό λέμε συνήθως στους γονείς όταν το παιδί τους είναι πολύ ντροπαλό, δεν έχει αναπτυγμένη την αυτοπεποίθησή του, όταν δεν τολμά να κάνει κάτι καινούριο.

«Πρέπει να το ενθαρρύνετε! Να το επαινείτε! Να το ενθαρρύνετε να κάνει πράγματα καινούρια…. και άλλα τόσα»

Τι είναι όμως η ενθάρρυνση; Σύμφωνα με τον Ντον Ντινκμέγιερ, στο βιβλίο του «Σχολείο για Γονείς», η ενθάρρυνση ορίζεται ως η διαδικασία κατά την οποία η προσοχή μας επικεντρώνεται στα θετικά σημεία των παιδιών μας, με στόχο την καλλιέργεια της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης του εαυτού τους.

Προσφέροντας ενθάρρυνση σε ένα παιδί το βοηθάς να πιστέψει στον εαυτό του, να αναγνωρίσει τα λάθη του και να μάθει από αυτά, να τολμήσει να κάνει πράγματα που μέχρι τότε δεν τολμούσε, άσχετα αν πετύχει ή όχι.

Φυσικά, για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε το παιδί μας να αναπτύξει την αίσθηση την αυτοπεποίθησής του, δεν θα γίνει από την μια μέρα στην άλλη, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε εμείς τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε και επικοινωνούμε μαζί του. Πρώτα, όπως αναφέραμε και σε ένα άλλο άρθρο μας, δεν πρέπει να επικεντρωνόμαστε πάντα στα αρνητικά στοιχεία του παιδιού και στα λάθη του. Η αλήθεια είναι ότι αυτά φαίνονται πρώτα και πιο πολύ! Όμως εμείς πρέπει να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας και με υπομονή να βρούμε και να τονίσουμε το θετικό στοιχείο της υπόθεσης. Για παράδειγμα αν το παιδί μας στο σχολείο γράφει διαγώνισμα και ο βαθμός του είναι πολύ κατώτερος από αυτό που αναμένετε. Στο προηγούμενο όμως διαγώνισμα είχε πάρει ακόμα πιο χαμηλό βαθμό. Ξέρει ότι έκανε λάθη. Δεν χρειάζεται να του τα επισημάνουμε εμείς! Από εμάς χρειάζεται να του δώσουμε το μήνυμα ότι το δεχόμαστε όπως είναι και ότι ξέρουμε πόσο προσπάθησε και ότι αυτό έχει την περισσότερη σημασία. Του δίνουμε το θάρρος να προσπαθήσει για κάτι περισσότερο ακόμα. Φυσικά δεν μιλάμε εδώ για περιπτώσεις που το παιδί δεν προσπαθεί καθόλου. Εκεί χρειάζεται ίσως άλλη μέθοδος και χρήση.

Συζητώντας πολλές φορές με γονείς και εκπαιδευτικούς φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής μας έχει επηρεάσει τόσο ώστε να βρίσκουμε και να επισημαίνουμε με εύκολο τρόπο τα λάθη και το χειρότερο να αποθαρρύνουμε τον άλλο για να κάνει κάτι καλύτερο. Μιλώντας, παρατηρήστε το αυτό, με το ή τα παιδιά μας συνήθως τα μισά από αυτά που τους λέμε είναι παρατηρήσεις για λάθη που έχουν κάνει. Πολλοί γονείς πάλι πιστεύουν ότι επιμένοντας στον εντοπισμό και στο να κατακρίνουν τα λάθη των παιδιών τους θα τα βοηθήσουν να τα αντιληφθούν και να βελτιωθούν. Στην πραγματικότητα όμως αυτό οδηγεί τα παιδιά στο να αρχίσουν να image004-18νιώθουν ανίκανα, άχρηστα και ικανά μόνο να σας απογοητεύουν. Και δεν έχουν άδικο! Άραγε αν στη δουλειά μας κάποιος ανώτερός μας, όλο μας κατέκρινε και μας επισήμαινε συνεχώς τα λάθη μας πώς θα νιώθαμε; Θα νιώθαμε καλύτερα ή θα νιώθαμε κι εμείς άχρηστοι και ανίκανοι;

Όλοι οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα και τα περιθώρια για να βελτιωθούν. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να νιώσουν αυτοπεποίθηση και να πιστέψουν στον εαυτό τους ότι μπορούν να γίνουν καλύτεροι. Αυτό ισχύει για όλους και μικρούς και μεγάλους. Για να πιστέψουμε στον εαυτό μας πρέπει κάποιος άλλος να πιστέψει σε μας και να μας ενθαρρύνει. Αυτό πρέπει να γίνει και στο παιδί μας. ΕΜΕΙΣ πρώτοι πρέπει να πιστέψουμε στο παιδί μας και στις δυνατότητές του για βελτίωση. Η έλλειψη πίστης σε αυτό το οδηγεί και το προετοιμάζει για την αποτυχία. Πρέπει να δίνουμε το μήνυμα της εμπιστοσύνης και να αναγνωρίζουμε την προσπάθεια και βελτίωση και όχι μόνο το τελικό αποτέλεσμα.

Αρκετοί πιστεύουμε ότι όταν επαινούμε τα παιδιά μας είναι το ίδιο με το να τα ενθαρρύνουμε. Η ενθάρρυνση και ο έπαινος μοιάζουν για το λόγο ότι και τα δυο επικεντρώνονται στη θετική συμπεριφορά. Όμως ο έπαινος έχει την ιδιότητα της ανταμοιβής και κατά κάποιο τρόπο καλλιεργεί το αίσθημα του ανταγωνισμού. Ο έπαινος μας δίνει την δυνατότητα να κινητοποιήσουμε το παιδί με μια εξωτερική ανταμοιβή. Για παράδειγμα, πολλές μαμάδες για να σταματήσουν να κλαίνε τα παιδιά τους τις πρώτες μέρες τους στο νηπιαγωγείο τους αγοράζουν κάθε φορά ένα καινούριο παιχνίδι ή γλυκά. Αυτή είναι μια πράξη επαίνου με στόχο να κινητοποιήσει το παιδί να μείνει στο σχολείο.

Η ενθάρρυνση από την άλλη προσφέρεται για την προσπάθεια και τη βελτίωση του παιδιού ακόμα και για την πιο μικρή. Ο γονιός που ενθαρρύνει δεν ενδιαφέρεται να συγκρίνει το παιδί του με τα άλλα, αλλά ενδιαφέρεται το παιδί του να δεχτεί τον εαυτό του και να καλλιεργήσει το θάρρος να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες του και να τολμά να κάνει αυτό που ίσως του φαντάζει πολύ δύσκολο.

Η ενθάρρυνση μπορεί να είναι λεκτική ή και μη λεκτική. Στη λεκτική ενθάρρυνση αποφεύγουμε φράσεις και επίθετα όπως καλός, κακός, σπουδαίος, άχρηστος, ανίκανος, κα. Χρησιμοποιούμε φράσεις όπως «…μου άρεσε ο τρόπος που το αντιμετώπισες …», που δείχνουν αποδοχή ή εμπιστοσύνη «…. Είμαι σίγουρη ότι θα τα καταφέρεις…»

Επικεντρωνόμαστε και δίνουμε προσοχή στα θετικά σημεία «….έχεις επιδεξιότητα στη ζωγραφική….» Και στην προσπάθεια «…φαίνεται ότι έχεις προσπαθήσει πολύ για να το πετύχεις αυτό…».

Αποφεύγουμε τις παρατηρήσεις που υπονοούν το « σου το είπα εγώ». Δηλαδή να αποφύγουμε παρατηρήσεις που έχουν να κάνουν με ηθικό κήρυγμα. Π.χ. Είδες που τα κατάφερες εγώ το ήξερα αλλά δεν με άκουγες.

Η ενθάρρυνση πρέπει πάντα να στοχεύει:

image001-18 Το παιδί να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση

image001-18 Να αρχίσει να νιώθει υπεύθυνο για τη συμπεριφορά του

image001-18 Να μάθει να χαίρεται για τις επιτυχίες των άλλων, αλλά και τις δικές του.

image001-18 Να μάθει να προσπαθεί κα να θέλει να βελτιώνεται.

image001-18 Να βρει το θάρρος να δέχεται τα λάθη του και να αντιληφθεί ότι κανείς δεν είναι τέλειος. Ούτε εμείς είμαστε, αλλά ούτε και αυτό.

image001-18 Να μάθει να αξιολογεί την πρόοδό του και να παίρνει αποφάσεις που θα το βοηθήσει να βελτιωθεί.

Ενθάρρυνση τέλος σημαίνει : image005-18

Pafos 2017

Cyprus Tourism Organisation

Bus Schedule